Landelijke acties tegen kunstbeleid

Het afgelopen weekeinde werd onder het motto `175 seconden voor 175 miljoen' in tal van theaters en concertzalen een publieksvriendelijke actie gevoerd tegen het cultuurbeleid van staatssecretaris R. van der Ploeg (OCW), waarover de Tweede Kamer vandaag debatteert. De bedoeling van de actie, gesteund door een groot aantal organisaties van werkgevers en werknemers in de kunstsector, is om de kunstbegroting structureel met 150 miljoen gulden per jaar te verhogen en eenmalig met een extra bedrag van 25 miljoen.

In de Amsterdamse Theaterschool waren de acties zaterdagavond te volgen op een goedbezochte maar matte manifestatie van de actievoerende kunstsector. De meestgehoorde kreet was `Nederland is hartstikke rijk'. Acteur Victor Löw ondervroeg politici en kunstenaars, tussendoor waren er videoverslagen en berichten van de `actietelefoon'. Zelfs Marc van Warmerdam van toneelgroep Orkater veroorzaakte weinig opwinding met zijn voorstel om op maandagochtend met zijn allen `in zeker tempo' naar Den Haag te rijden, waar de Cultuurnota in de Tweede Kamer wordt behandeld. Toen hij de volle zaal om medestanders vroeg, gingen er niet meer dan vijf handen omhoog.

De in de Theaterschool aanwezige cultuurwoordvoerders van VVD, PvdA, D66 erkenden het belang van meer geld voor de kunsten, maar gaven aan op korte termijn weinig mogelijkheden te zien voor verdere verruiming van het kunstbudget. Alleen de SP ondersteunt de 175 miljoen-eis, het CDA zal in het Kamerdebat vragen om 25 miljoen gulden extra. Tijdens de Algemene Beschouwingen werd door de Kamer veertig miljoen gulden extra `geregeld' en werd ook een motie aangenomen waarin men een `structurele' verhoging van het huidige budget bepleit. Verder verwezen de Kamerleden naar de Voorjaarsnota, waarin naar verwachting wel enige meevallers richting kunsten zullen worden geschoven.

Tijdens een concert van het met opheffing bedreigde Nederlands Kamerorkest in het Amsterdamse Concertgebouw, werd het orkest van het podium gestuurd door iemand met een Van der Ploeg-masker op. De nep-staatssecretaris oogstte daarmee overigens bijna evenveel applaus als interim-directeur Stijn Schoonderwoerd, die Van der Ploeg verweet als enige bewindsman niet bij minister Zalm in de rij te hebben gestaan toen de meevallers werden uitgedeeld.

Ook in De Doelen in Rotterdam werd actie gevoerd. Na afloop van een concert in voerde het Rotterdams Philharmonisch Orkest de polka Ohne Sorgen van Johann Strauss uit, een symbool voor hoe de muzieksector met meer geld minder zorgelijk door het leven zou kunnen gaan. Bij het Residentie Orkest ging voor het concert het podiumlicht 175 seconden uit. Directeur Bert van den Akker keerde zich in een toespraak tegen het voorstel van Van der Ploeg om het orkest alleen extra geld te geven, zoals geadviseerd door de Raad voor Cultuur, als er een of meerdere andere orkesten worden opgeheven.

De meeste toneelgroepen onderbraken niet hun voorstelling, zoals aanvankelijk de bedoeling was, maar hielden vooraf of achteraf een toespraak van 175 seconden. Het RO Theater speelde gratis. Het Nationale Toneel liet voorafgaand aan Maat voor maat een plakkaat uit de kap zakken met daarop het motto van de actie. De jongeren van het Onafhankelijk Toneel ontdekten zaterdag tot hun verbazing dat zij de enige waren die helemaal staakten.