Boldoot

Kleine kinderen vragen hem er nog wel eens om. `Odeklonje' voor oma, Boldoot willen ze hebben. ,,Ik verkoop het weinig, hooguit een flesje per maand'', vertelt E. de Haan van drogisterij DA D'attance Morena in Huizen. Hij heeft nog twee rijtjes reukwater staan ,,voor de vraag'', maar de handel is er wel uit. 4711 doet het beter, die krijgt bijna een meter winkelschap van De Haan. ,,Maar ja, dat is dan ook internationaal.''

Nog geen twintig jaar geleden was het ,,puur Nederlandse watertje'' een goedlopend artikel in de drogisterij in Huizen. ,,De vijfliterfles stond op de toonbank. Klanten konden hun lege flesje weer vol laten pompen. Dat gebeurde dan ook heel veel.'' In de jaren negentig kon De Haan steeds langer toe met zijn voorraad Boldoot. Een paar jaar geleden besloot hij de kostbare toonbankruimte voor iets anders te gebruiken: de navulfles verdween naar het magazijn.

Jacobus Cornelis Boldoot begon in 1789 op de Nieuwezijds Voorburgwal in Amsterdam een apotheek. Daar maakte hij onder andere het op alcohol gebaseerde geneesmiddel Keuls water onder eigen naam: goed tegen migraine en andere kwaaltjes. Al in de achttiende eeuw werd Boldoot niet meer als geneesmiddel, maar vooral als toiletmiddel gezien. Toch gebruiken de klanten van nu de Eau de Cologne volgens drogist De Haan nog steeds om kwaaltjes tegen te gaan. ,,Het zijn echt oudere mensen. Ze deppen het op hun gezicht om zich te verkoelen en te verfrissen. Lekker als je hoofdpijn hebt. Want om te zeggen dat het heerlijk ruikt, nou nee.''

Rond 1900 is Boldoot uitgegroeid tot een bedrijf met zestien productieruimten in Amsterdam en een sjieke winkel op de Nieuwendijk. In 1902 bouwt de onderneming een eigen zeepfabriek aan de Haarlemmerweg. Het woord `Boldoot' is dan al zo ingeburgerd dat het voor alles wordt gebruikt wat met luchtjes te maken heeft. Dus ook voor de strontkar die wekelijks de tonnen komt legen: Amsterdammers spraken van de Boldoot-kar.

Na de Eerste Wereldoorlog beleeft het concern hoogtijdagen. Door heel het land openen Boldootwinkels de deuren, en ook kwamen er vestigingen in België, Frankrijk en Engeland. De klap komt tijdens de volgende wereldoorlog. De voorraden raken op en de productie stopt, tot groot verdriet van de klant. Het familiebedrijf krabbelt wel weer op na de oorlog, maar bloeit niet meer. In 1961 volgt de overname door Zwanenberg-Organon.

Na vele omzwervingen is het merk inmiddels onderdeel van de cosmeticaserie van Coty Nederland. Woordvoerster C. Koopman van Coty kan niet zeggen hoeveel flesjes per jaar de weg naar de klant vinden.

Volgens drogist De Haan is het een aflopende zaak. ,,Het is nu nog volop te leveren, maar jongeren komen er niet voor.'' Aan de prijs, vanaf vijftien gulden, ligt het niet. Verfijnde parfums vallen meer in de smaak dan een verfrissingsmiddel `voor wanneer men niet in staat is onder de douche of in bad te gaan', zoals Boldoot ooit werd aangeprezen.

    • Renske Schriemer