Verzekeringspolis uit de la

Kapitaal- en lijfrenteverzekeringen zijn vooral door fiscale voordelen populair. Veel van die voordelen verdwijnen op 1 januari. Een van de vele redenen om de polis uit de la te halen en tegen het licht te houden.

Kapitaalverzekeringen zijn vaak verbonden met hypothecaire leningen. Menigeen sloot echter in het verleden een kapitaalverzekering met als belangrijkste doelstelling belasting te besparen en haalde zich daarmee verplichtingen voor vele jaren op de hals.

De lijfrenteverzekeringen, veelal in de vorm van een eenmalige aftrekbare koopsom, werden vaak vanwege de belastingaftrek gesloten. Wegens al te groot succes werden dit soort verzekeringen reeds tijdens de Brede Herwaardering in 1992 aan beperkingen gebonden, met name in de aard van de uitkeringen. Polissen van na de Brede Herwaardering moeten dienen voor een levenslange lijfrente, een overbruggingslijfrente of een oudedagslijfrente voor de verzekeringsnemer of een nabestaandenlijfrente voor de partner. Lijfrenteverzekeringen van vóór de Brede Herwaardering geven meer vrijheid. Deze kunnen afgekocht worden tegen het progressieve tarief of aan de kinderen worden uitgekeerd.

Velen hebben contracten voor kapitaal- en lijfrenteverzekeringen bij diverse maatschappijen en via verschillende tussenpersonen. Ook inhoudelijk verschillen de polissen. Sommige polissen bieden uitzicht op een gegarandeerde uitkering, andere zijn afhankelijk van het beleggingsresultaat. Ook de uitkeringen bij overlijden vertonen belangrijke verschillen.

In de laatste jaren zijn veel verzekeringsmaatschappijen gefuseerd of overgenomen. Hetzelfde geldt voor de tussenpersonen. Wie daarom niet meer weet waar hij verzekerd is, kan bij de Verzekeringskamer inlichtingen over de huidige status van de vroegere maatschappij verkrijgen. De Verzekeringskamer houdt toezicht op de verzekeraars, vooral op de solvabiliteit en de administratie van de verzekeringsmaatschappijen. Wie problemen heeft op het niveau van zijn individuele polis moet zich volgens Loek van Daalen van de Verzekeringskamer tot de Ombudsman Levensverzekeringen of tot de Consumentenbond wenden. Het Verbond van Verzekeraars is ook een adres voor inlichtingen over fusies en overnames van verzekeringsmaatschappijen.

De afwikkeling van de polis blijkt vaak, in tegenstelling tot het afsluiten van de verzekering, op de uitkeringsdatum de nodige problemen op te leveren. Dit komt vooral omdat er een lange tijd tussen de afsluitdatum en de uitkeringsdatum verstreken is. Bij weinig mensen is de persoonlijke situatie op de expiratiedatum nog gelijk aan de situatie op het moment van het afsluiten van de verzekering. In een dergelijke lange periode zijn mensen gescheiden, getrouwd of opnieuw getrouwd en vaak meer dan eens verhuisd. Men vergeet dit soort zaken door te geven aan de verzekeringsmaatschappij of als dit wel gebeurt, blijkt de verzekeringsmaatschappij de doorgegeven wijzigingen niet of niet correct te registreren.

Soms vergeten mensen het bestaan van een koopsompolis en heeft de maatschappij in de kleine letters opgenomen dat de waarde aan de maatschappij vervalt als bijvoorbeeld niet binnen vijf jaar na de expiratie een beroep op de uitkering wordt gedaan. Dit betekent niet dat de verzekeringsmaatschappij zich na afloop van die vijf jaar op verjaring zal beroepen, zegt Willem van Nell van de Stichting Ombudsman Levensverzekeringen. Van Nell voegt hieraan toe, dat in voorkomende gevallen zelfs de mogelijkheid bestaat, dat over de periode dat de verzekeraar na expiratie de polis onder beheer had, rente wordt uitgekeerd. Wel moet aangetoond worden, dat de verzekeringsnemer aan de polisvoorwaarden heeft voldaan.

Volgens Gerd Kloosterboer van het Verbond van Verzekeraars moet de rechthebbende begunstigde het initiatief voor het uitkeren van de polis nemen. Als de verzekeringsnemer nog in leven is, moet deze zelf het initiatief nemen en in de meeste gevallen zal de verzekeraar de verzekeringsnemer herinneren aan de uitkeringsdatum. Het komt voor dat de verzekeringsnemer op de uitkeringsdatum overleden is en de nabestaanden van het bestaan van een polis op de hoogte zijn, maar niet weten bij welke maatschappij de polis is gesloten. In dat geval kan deze zich melden bij het Verbond van Verzekeraars. Degene die klachten heeft over de afwikkeling van verzekeringen of een meningsverschil met de verzekeraar of tussenpersoon heeft, kan contact opnemen met de Stichting Klachteninstituut Verzekeringen. Het bestuur van de Stichting wordt gevormd door een onafhankelijke voorzitter en door leden die zijn voorgedragen door zowel de Consumentenbond als door de organisaties van verzekeraars en tussenpersonen.

Naast verzekeraars zijn ook de beroepsorganisaties NVA en NBVA van de tussenpersonen bij het Klachteninstituut aangesloten. De Ombudsman Levensverzekeringen is door het bestuur van de Stichting benoemd. Deze kan bemiddelen tussen de klant en de verzekeraar of tussenpersoon. De bemiddeling bij klachten is volgens Kloosterboer voor de betrokkenen kosteloos. Er kan alleen een klacht bij de Ombudsman ingediend worden als de verzekeringsmaatschappij of de tussenpersoon bij het Klachteninstituut is aangesloten. De aangesloten partijen geven hiervan kennis in de polisvoorwaarden of het logo.

Wie op de uitkeringsdatum of daarvóór zaken wil regelen met betrekking tot de gesloten polis dient in veel gevallen over een flinke dosis uithoudingsvermogen te beschikken. Vaak kost het dagen telefoneren om de afwikkeling tot een goed einde te brengen.

Degenen die hun verzekeringen gesloten hebben bij direct writers hebben missen in elk geval de schakel van de tussenpersoon en kunnen rechtstreeks zaken doen. Bij de irect riters kan men gemakkelijker in contact komen met degenen, die de polis kennen. Het is tegenwoordig ook mogelijk rechtstreeks via het internet verzekeringen af te sluiten en vergelijkingen tussen verschillende aanbieders te maken. Deze initiatieven bieden de mogelijkheid van het vergelijken van de producten van verschillende aanbieders. Als op deze wijze een verzekering wordt afgesloten, moet worden afgewacht of de afwikkeling bij de uitkering voldoet.

Informatie: www.klachteninstituut.nl.; Ombudsman (070) 333 89 99; Verbond van Verzekeraars (070) 333 85 00; Verzekeringskamer (055) 355 08 88