Oostenrijk

Phileas Fogg deed het 80 dagen, Johann Strauss in 80 walsen. De Achterpagina gaat in 80 hits de wereld rond. Vandaag de 21ste tussenstop: Oostenrijk.

Sommige nummers worden pas met vertraging en via een omweg een hit. Zo had een jaar of twee geleden nog niemand in Nederland gehoord van de Oostenrijkse dj Ötzi, genoemd naar het verbluffend volledige prehistorische lijk dat een paar jaar geleden in een Tiroolse gletsjer werd gevonden. Tot wintersporters in het onder Nederlanders populairste skiland in cafés en discotheken het nummer `Anton aus Tirol' hoorden. Thuisgekomen schaften ze dit teletubbiehousenummer massaal aan en zo werd `Anton aus Tirol' een onwaarschijnlijk grote en langdurige hit in Nederland.

`Anton aus Tirol' is een typisch hedendaags hybridisch popnummer, waarin mondialisering hand in hand gaat met regionalisering. De muziek is internationaal: een Oostenrijkse house-beat klinkt precies zo als een Rotterdamse van bijvoorbeeld de Euromasters. Ook de inhoud van de tekst van het nummer, jongensgebral over meisjes, is universeel. Maar de Duitse tekst is gezongen met een vet Oostenrijks accent dat `Anton aus Tirol' wonderlijk genoeg niet helemaal onverstaanbaar maakt. ,,Ich bin so schön, ich bin so toll,/ Ich bin der Anton aus Tirol/ Meine Gigaschlanken wadln,/ san a wahnsinn für die madln'', zo luidt het refrein. En een van de coupletten gaat zo: ,,Blaue Pille Sellerie,/ des braucht so a Anton nie/ Koa Tatoo und koane Schmäh, a koa Piercing koa Juhee/ Bin ka Softie, bin a Tiger/ Girls! So'n Typ wia mi, den gab's noch nie.''

Ook de grootste Oostenrijk-hit uit de geschiedenis van de Nederlandse hitlijsten, `Vienna' van de Engelse `nieuw-romantische' groep Ultravox, werd met vertraging een hit. Dit nummer, dat in 1981 wekenlang op de eerste plaats van de Top 40 stond, bleef eerst onopgemerkt. Gezien de tekst van het nummer is dit niet verwonderlijk. Want al is het dan genoemd naar Wenen, het blijft volstrekt onduidelijk waar Midge Ure, de fijnbesnorde zanger van Ultravox, nu precies over zong. In het eerste couplet komt koude lucht voor, gevolgd door bevroren adem, een man in het donker en een schreeuw die overgaat in een gil. Allemaal dingen die niet typisch Weens zijn. Maar toch zingt Ure met geknepen stem het refrein: ,,The feeling has gone only you and I/ It means nothing to me/ This means nothing to me/ Oh, Vienna.''

Pas nadat `Vienna' was voorzien van een videoclip waarin Ure in een voetbaltrainersjas rondom de Hofburg in een nachtelijk Wenen zwerft, werd het nummer een hit. Het waren de melancholieke beelden van de vergane glorie van het eens zo machtige stad die `Vienna' tot een grote hit maakten. De kracht van het toen nog vrij nieuwe medium `videoclip' was zelfs zo groot, dat ook Ultravox' elpee Vienna de hoogste plaats van de album-lijst haalde.

Maar ook de andere nummers op deze elpee zeggen niets naders over Wenen. Voor echt commentaar op Wenen in de popmuziek was Falco nodig, de Weense popzanger die in Nederland bekend werd met `Der Kommisar' en die twee jaar geleden op 41-jarige leeftijd omkwam bij een auto-ongeluk. In verschillende van zijn nummers is Wenen aanwezig. Zo ook in `Rock Me Amadeus', zijn hitgevoelige ode aan Mozart uit 1985, al is hier de rol van de hoofdstad van het Habsburgse keizerrijk wel heel klein. Meer dan dat Wenen ook toen al een grote stad was en dat er nog geen `plastic money' was, komt de luisteraar niet te weten.

Maar in Falco's `Ganz Wien', dat veel te specifiek Weens was om in Nederland een hit te worden, geeft Falco een onverwacht beeld van Wenen. Niet de suikerzoete stad van de blauwe Donau en de walsen is Wenen hier, maar een grimmige drugsstad. Gammele junkies met `dem Hirn voll heavy Metal' en kapotte levers dolen er rond. Maar niet alleen zij zijn aan de heroïne en cocaïne: ,,Ganz Wien träumt mit Mozambin/ Ganz Wien, ganz Wien/ Grieft auch zu Kokain/ Überhaupt in der Ballsaison/ Man sieht ganz Wien/ Ist so herrlich hin, hin, hin.''