Veel onzeker bij vredesmissie

Meedoen aan de VN-vredesmissie in het grensbied van Ethiopië en Eritrea is ,,een goede beslissing'', aldus minister Van Aartsen ter plaatse.

Ingespannen tuurt minister Van Aartsen (Buitenlandse Zaken) vanaf een rotsmassief naar beneden, waar nog maar enkele maanden geleden een hevige slag woedde tussen de Eritrese en de Ethiopische legers. ,,Hoeveel slachtoffers zijn hier gevallen'', wil de minister weten. ,,Onbekend'', luidt het bondige antwoord van een begeleidende Eritrese generaal.

De minister is onder de indruk van zijn korte bezoek aan de Eritrese kant van de grenszone tussen beide landen. Daar zullen de komende maand zo'n 1100 Nederlandse militairen worden gelegerd in het kader van de vredesmissie van de Verenigde Naties (UNMEE). ,,De beslissing van zowel de regering als de Tweede Kamer om deel te nemen aan UNMEE is goed geweest'', stelt de minister vast.

Toch zijn er nog veel onzekerheden. Beide landen hebben nog altijd niet ingestemd met land- en luchtcorridors, die onmisbaar zijn voor de bewegingen van de UNMEE-troepen langs de omstreden grens. Wel heeft Van Aartsen naar eigen zeggen tijdens een onderhoud gisteren met de Eritrese president Isaias Afewerki de verzekering gekregen dat Eritrea op dit punt zal meewerken. Woensdag besprak de minister de kwestie ook met de Ethiopische premier Meles Zenawi in Addis Abeba.

Ook blijft er onzekerheid omtrent de landmijnen, die een gevaar vormen voor zowel militairen als terugkerende vluchtelingen. VN-functionarissen in Asmara beklagen zich erover dat de Eritrese autoriteiten nog altijd geen kaarten hebben overgedragen over de plaatsen van de mijnen aan Eritrese zijde.

President Afewerki zelf ontkende gisteren tijdens een geïmproviseerde persconferentie in de Eritrese hoofdstad dat zijn regering op dit punt niet zou meewerken. ,,UNMEE kan de kaarten zo krijgen'', aldus de president. ,,We hebben van alle landmijnen op kaarten aangegeven waar ze liggen.''

Afewerki toonde zich overigens weinig geestdriftig over de vredesmissie, al zei hij die wel te steunen. Hij benutte de persconferentie mede om nog eens uit te halen naar Ethiopië, dat nog altijd een deel van het Eritrese grondgebied bezet houdt en niet meewerkt aan het verbeteren van het lot van Eritrese vluchtelingen. Ook zouden de Ethiopische troepen na het van kracht worden van een wapenstilstand in juni nog nieuwe loopgraven op Eritrees grondgebied hebben gegraven om hun posities te versterken.

Desondanks verklaarde Van Aartsen het gevoel te hebben gekregen dat de Eritrese regering wel degelijk wil doorgaan met het vredesproces tussen beide landen. ,,Dat is een hoopvol teken.''

Ter onderstreping van de Nederlandse wens om de VN-missie te doen slagen, maakte Van Aartsen gisteren bekend dat Nederland een speciale ambassadeur voor UNMEE-zaken zal aanstellen, de huidige ambassadeur voor Ethiopië en Eritrea, P. Marres. Deze zal op zijn beurt in Addis Abeba worden opgevolgd door een nieuwe ambassadeur, terwijl er ook in Asmara na opening van een nieuwe Nederlandse ambassade een afzonderlijke ambassadeur zal worden aangesteld.

De talrijke risico's, verbonden aan de vredesmissie, werden gisteren pijnlijk duidelijk op de terugweg van Van Aartsens bezoek aan de grenszone. Een van de Landrovers uit het gevolg van de bewindsman raakte van de weg en sloeg driemaal over de kop. Geen van de inzittenden liep noemenswaardige verwondingen op, al moest een fotograaf van het ANP met een shock in het ziekenhuis behandeld worden. ,,Het was een vreselijk incident'', aldus Van Aartsen, die het van dichtbij zag gebeuren. ,,Het had heel slecht kunnen aflopen.''

    • Floris van Straaten