De Vendée Globe is het laatste avontuur op aarde

Vierentwintig zeilers zijn gisteren begonnen aan de non-stop-solo-zeilrace rond de wereld Vendée Globe. Een kwestie van vastbijten en volhouden.

,,Misschien'', zegt de Zwitserse zeiler Bernard Stamm vlak voor zijn vertrek in de non-stop-solo zeilrace rond de wereld Vendée Globe, ,,zeg ik bij terugkomst iets heel anders. Maar nu zeg ik dat dit een simpele wedstrijd is. Het enige dat ik kan gebruiken is mijn boot, en wat ik bij me heb.''

En daarmee brengt Stamm de uitdaging van deze wedstrijd terug tot zijn essentie: zo goed mogelijk zeilen en de boot heelhuids terugbrengen. De romantiek zit echter in de hoofden van de achterblijvers, niet in die van de deelnemers. ,,Ik vaar deze wedstrijd echt niet omdat ik zo nodig in mijn eentje de zee op moet'', verwoordt de Engelse zeiler Mike Golding de inzet. ,,Ik ga om te winnen.''

Tijdens de ruim drie maanden durende ronding van de aardbol (het record staat op 105 dagen) zal er nauwelijks tijd zijn om de escapade te overdenken. ,,Per etmaal ben ik negentien uur in touw'', weet Golding, die al eens the wrong way – tegen de heersende winden in – de wereld solo rondde. ,,Daarvan houd ik hoogstens een uurtje over voor een kop koffie en het nadenken over de toekomst.''

De solozeilers hebben hun handen vol met de snelheid van de boot, de weersvoorspellingen, de communicatie met het thuisfront en de positie van de naaste concurrentie. Want vrijwel alle 24 deelnemers van deze vierde Vendée Globe koesteren de ambitie om volgend jaar als eerste (in hun klasse) de vuurtorentjes bij de haven van het Franse kustplaatsje Les Sables d'Olonne terug te zien.

Die haven mochten ze, na een uitstel van vier dagen door een zware westerstorm, gisteren laat in de middag eindelijk verlaten. De helden startten onder grote belangstelling en een dreigende, zwarte lucht om exact 16.11 uur. Half één 's nachts was een boot alweer terug wegens problemen met de zelfstuurinrichting. Een tweede zeiler meerde een half uur later af, met een kapotte voortand en een gebroken val. Een derde zeiler begon vanmorgen na materiële schade aan een herstart.

,,Niets is zeker in deze race'', had Bernard Stamm al voorspeld. ,,We kunnen allemaal pech krijgen.'' Stamm, die zijn boot kon bouwen dankzij de onbezoldigde hulp van alle inwoners van zijn dorp, het Bretonse Loctudy, heeft een beperkt budget. ,,Het gat bedraagt nog drie miljoen Franse francs'', zegt Stamm laconiek. ,,Maar mijn boot heeft kans op de zege. Anders ging ik niet.''

Niet pure eerzucht of een groot ego drijft deze solozeilers de zee op. Het is de eigenschap van vastbijten en volhouden. De 24-jarige Engelse Ellen MacArthur begon op haar achtste met het sparen voor een boot. In juni won ze op haar gloednieuwe zestig-voeter Kingfisher de singlehanded, transatlantische Europe New Man 1-Star. In de Vendée Globe is ze een van de favorieten.

De Fransman Raphael Dinelli neemt ook weer deel. In de vorige editie ontsnapte hij aan de dood toen hij door deelnemer Pete Goss in de Zuidelijke Oceaan werd opgepikt, twee minuten voor zijn boot in de golven verdween. Meer onfortuinlijke zeilers uit eerdere edities zijn voor de tweede of derde maal vertrokken om af te maken waar ze ooit mee begonnen.

De meerderheid van de vloot bestaat echter uit nieuwkomers, aangetrokken door het `laatste avontuur op aarde'. ,,Die kwalificatie moet van kracht blijven'', vindt bedenker en organisator Philippe Jeantot, ,,want zo heb ik deze wedstrijd bedoeld. De startlijn zal ook altijd open blijven voor minderbedeelde campagnes''.

Bij die campagnes werd tot de laatste minuut druk gehamerd, geschuurd en geplakt. De Russische avonturier Fedor Konjoechov verwelkomde iedere belangstellende hartelijk aan boord van zijn vijftigvoeter, die het nummer 8848 draagt, naar analogie van de hoogte van de Mount Everest. Die bedwong hij in 1992. Op de `rijke' boten heerste diepe rust. Tijdens de extra dagen gingen de zeilers naar de kapper, waren ze aan het joggen of bestudeerden ze het regelement.

Maar in gedachten waren ze al op de Zuidelijke Oceaan. ,,Ik kan niet wachten tot ik er ben'', bekende Mike Golding. ,,Maar ik weet ook dat er tijdens deze wedstrijd maar één dag is dat ik vier. Niet kerst of mijn verjaardag, maar de dag dat ik bij Kaap Hoorn linksaf mag slaan, de Zuidelijke Oceaan uit, terug naar het noorden.''