Comité zet financiële markten in de houding

Gebrekkig functionerende financiële markten in de Europese Unie hebben nadelige gevolgen voor de economie en de euro. Een comité van `wijze mannen' doet vergaande voorstellen.

Amerikaanse pensioenfondsen haalden in de periode 1984-1998 een gemiddeld rendement van 10,5 procent. In de Europese Unie haalden fondsen door beperkende investeringsregels een rendement van 6,3 procent. Het is slechts een van de illustraties die het `Comité van wijze mannen' in zijn interimrapport geeft van het gebrekkig functioneren van de Europese financiële markten. ,,Het is van uitzonderlijk belang te onderstrepen dat een geïntegreerde Europese kapitaalmarkt de burgers duidelijke voordelen brengt'', zeggen de wijzen in hun interim-rapport aan de Europese Commissie. Zij doen daarom een vergaand voorstel om de procedures voor invoering en aanpassing van Europese regelgeving voor financiële markten aanzienlijk te versnellen.

Volgens het voorstel moet een speciaal EU Securities Comittee worden belast met de praktische uitwerking en aanpassing van regelgeving. Europese Commissie, Europees Parlement en ministers van de EU-lidstaten zouden dan alleen nog besluiten moeten nemen over een regelgevend raamwerk, waarin de principes zijn vastgelegd.Voorzitter Lamfalussy, die eerder voorzitter was van de voorloper van de Europese Centrale Bank, gaf gisteren aan dat uitvoering van de voorstellen ook een gunstige uitwerking kan hebben op de koers van de euro. Van het Comité van wijzen maken naast Lamfalussy onder meer chef-econoom Norbert Walter van Deutsche Bank en ex-topman Cor Herkströter van Shell deel uit. In opdracht van de Europese Commissie hebben de `wijzen' speciaal naar regelgeving voor kapitaalmarkten (o.a. aandelen, obligaties, derivaten) gekeken.Volgens het comité zijn snellere regelgevingsprocedures niet alleen nodig om op korte termijn één Europese financiële markt tot stand te brengen. Snelle ontwikkelingen op de financiële markten – nieuwe produkten, nieuwe marktpartijen zoals IT-bedrijven met bancaire diensten – maken ook voortdurende tussentijdse aanpassing van bestaande regels nodig. De besluitvormingstijd die nu minstens drie jaar is, kan volgens Lamfalussy worden ,,gehalveerd''.Een open financiële- en kapitaalmarkt is volgens de wijzen het ,,belangrijkste ontbrekende stuk'' in de Europese interne markt van goederen en diensten. Zij onderstrepen het grote belang voor consumenten (hogere pensioenrendementen), midden- en klein bedrijf (meer toegang tot risicokapitaal) en grote bedrijven (lagere kapitaalkosten). Ook zullen volgens het comité net als in de VS productiviteit en werkgelegenheid sterker kunnen stijgen. Eurocommissaris Bolkestein (Interne Markt) voert momenteel een Actieplan voor Financiele Diensten uit dat volgens afspraken op de Europese top van maart jl. in Lissabon in 2005 moet zijn gerealiseerd.

Het gaat onder andere om gemeenschappelijke regels voor accountancy-standaarden, beleggingsmaatschappijen, grensoverschrijdend gebruik van onderpanden, publicatieplicht, overnames, prospectussen, aandelenuitgiftes, elektronische handel in financiële diensten en toezicht. Volgens de wijzen zou Bolkesteins financiële actieplan al in 2004 moeten zijn voltooid. De Europese Commissie stelde eerder deze week in een rapportage vast dat al een `quantumsprong' nodig is om 2005 te halen. Bolkestein onderstreepte in een rede in Düsseldorf nog eens het grote belang daarvan, door de trage marktliberalisering als een belangrijke oorzaak van de zwakte van de euro aan te wijzen. Lamfalussy c.s. menen dat de het huidige systeem van Europese regelgeving, waarbij lidstaten Brusselse richtlijnen moeten omzetten in nationale wetgeving, in elk geval veel te traag werkt. De Europese wetgeving zou daarom het karakter van direct geldende regelgeving moeten hebben. Volgens het advies van de wijzen moet de praktische uitwerking en eventuele tussentijdse aanpassing van regelgeving worden ,,gedelegeerd'' aan het EU Securities Committee, waarin naast de Europese Commmissie (zonder stemrecht) alle lidstaten zijn vertegenwoordigd.

De wijzen volgen hiermee overigens het Europees Verdrag, waarin afspraken over deze zogenoemde `comitologie' zijn vastgelegd. Zo zijn er onder meer op gebied van landbouw comités die met gekwalificeerde meerderheid stemmen. Met name het Europees Parlement is uiterst sceptisch over dergelijke comités, omdat zij het ,,democratisch tekort'' in de EU onderstrepen.Volgens het rapport van de wijzen zouden nationale financiële toezichthouders uit de lidstaten een Regulators Committee moeten vormen met een ondersteunende en adviserende functie. Volgens het rapport moet elk half jaar aan de Ministerraad en het Europees Parlement worden gerapporteerd over het besluitvormingssysteem, dat al eind 2001 van start zou moeten gaan. In 2004 wordt dan de balans opgemaakt. Lamfalussy sloot niet uit dat het EU Securities Committee uiteindelijk kan uitgroeien tot een echte financiële toezichthouder naar het voorbeeld van de Amerikaanse SEC. Hij nodigde belangstellenden uit te reageren, o.a. via e-mail (pierre.delsaux@cec.eu.int).