Ajax roemloos ten onder tegen modale Zwitsers

In 1992 won Louis van Gaal in zijn eerste seizoen als hoofdtrainer van Ajax de UEFA Cup. Dat succes is zijn geestverwant Co Adriaanse in zijn debuutjaar niet gegeven. Ajax werd gisteravond roemloos in de derde ronde van het UEFA-Cuptoernooi uitgeschakeld door Lausanne Sports. Het gelijkspel (2-2) was onvoldoende om de 1-0 nederlaag van de uitwedstrijd ongedaan te maken.

Het valt Adriaanse nauwelijks kwalijk te nemen. De tijden zijn drastisch veranderd. Van Gaal kon destijds beschikken over een keur aan Nederlandse talent, zoals Bergkamp, Jonk, Kreek, Van 't Schip, Frank de Boer en Blind. Alleen Pettersson was een buitenlander. Adriaanse stelde voor de wedstrijd tegen de Zwitsers een basisteam samen met slechts vier Nederlandse spelers (Grim, Winter, De Cler en Van der Vaart), van wie twee (Grim en Winter) de dertig royaal zijn gepasseerd. Hoewel Van der Gun en Van der Meyde later nog goed zouden invallen, zegt het genoeg over de stand van zaken van het Nederlandse talent bij Ajax.

De jeugdspelers die Adriaanse, in tegenstelling tot zijn voorgangers Olsen en Wouters, een kans geeft zijn nog niet toe aan het grote werk. En dat was acht jaar geleden onder Van Gaal wel het geval. De huidige buitenlanders komen bovendien te kort om het gebrek aan kwaliteit en mentale weerbaarheid te compenseren.

Adriaanse verkondigde al eerder dat het nog jaren zal duren voordat Ajax internationaal weer meetelt. Een van zijn vele sombere, akelig realistische voorspellingen. Al was penningmeester Van Os onlangs aanzienlijk optimistischer. ,,Het zal niet lang meer duren voordat Ajax weer het niveau heeft bereikt van vijf jaar geleden'', meende Van Os bij de presentatie van de jaarcijfers, die ook volgend seizoen substantiële inkomsten uit Europa-Cupvoetbal moeten ontberen.

Voorlopig moet Ajax op internationaal vlak een enorme achterstand goedmaken. Uitgeschakeld worden door een middelmatige Zwitserse ploeg is een aanfluiting voor een club die een reputatie heeft hoog te houden. De Ajacieden droegen gisteravond voor het eerst op de linkermouw een speciale badge van de UEFA voor het drie keer winnen van de Europa Cup 1. Deze `onderscheiding' is verder alleen geschonken aan Bayern München, AC Milan en Real Madrid. In dat rijtje valt Ajax momenteel volledig uit de toon. De beroemde club van weleer speelt in een fraai stadion, heeft ruim 200 miljoen gulden op de bank, diverse buitenlandse bezittingen, maar geen topelftal en geen veld. Want ook de grasmat was gisteravond weer zeer slecht.

Adriaanse vond het flauw om dit laatste als excuus aan te voeren. Toch wilde hij zijn gehoor er even op attenderen. Onder het dichte dak was het weliswaar droog, niet koud en windstil, de vale grasmat oogde hobbelig en spekglad. Een nadeel voor de aanvallende partij.

Dat was Ajax vanaf de eerste minuut. Geheel volgens het droomscenario kwamen de Amsterdammers al vroeg (zeventiende minuut) op voorsprong. Arveladze kopte een voorzet in het net van Ikedia. Een kwartier later gebeurde bijna hetzelfde, maar toen ging de bal over de lat. Bij Ajax waren in die fase de scherpe kantjes er al vanaf. Vanuit de defensie werden onzorgvuldige passes verstuurd, wat leidde tot veel balverlies op het middenveld. Bergd⊘lmo kreeg als rechtsback nogal wat vrijheid. Toch was zijn inbreng in de opbouw zeer mager.

Machlas was geheel ingekapseld door twee centrale verdedigers, waardoor in het centrum een aanspeelpunt ontbrak. De aanvalspatronen van Ajax waren voorspelbaar. Lausanne kwam nog voor rust op gelijke hoogte door aanvoerder Mazzoni, nadat Puce uit een corner op doel had gekopt. Toen moest Ajax weer twee keer scoren en dat leek een verlammende werking te hebben op de ploeg.

In de tweede helft dwong Ajax nauwelijks kansen af, ondanks een maximaal aantal aanvallers. Bij een counter zette Winter buiten het strafschopgebied een sliding in op invaller Thiaw. Die ingreep werd door de Spaanse arbiter Esquinas Torres bestraft met een penalty. Kuzba verzilverde de strafschop, waarmee het lot van Ajax feitelijk was bezegeld. Al maakte Van der Gun nog gelijk en miste Chivu op knullige wijze in de slotfase een strafschop.

Adriaanse vond achteraf dat Ajax zich ondanks een groot aantal geblesseerde spelers toch voor de volgende ronde had moeten plaatsen. Doelman Grim concludeerde dat Ajax zijn tegenstander alleen maar sterker had gemaakt door de slechte passes van achteruit. Ook hij vond dat Ajax voldoende kwaliteit heeft om van een ploeg als Lausanne te winnen.

Grim: ,,Tegen PSV kon deze spelersgroep het toch ook? We hebben nu eenmaal een jeugdige selectie die nog niet constant kan presteren. Vooraf zeiden we tegen die jonge spelers: `Laat het koppie niet hangen als ze tegen scoren'. Jammer dat we er nu uitliggen, want juist deze jongens zouden een goede leerschool hebben gehad aan het UEFA-Cuptoernooi.''