Selectie Musea

Farao's

Een van de meest tot de verbeelding sprekende farao's uit de Egyptische geschiedenis was Amenhotep IV ofwel Achnaton. Binnen vijf jaar na zijn aantreden in 1353 v.Chr. kondigde hij in plaats van de honderden lokale en nationale goden een monotheïstische godsdienst af rond de zonnegod Aton en hij noemde zichzelf naar hem. Met zijn hof trok Achnaton van de hoofdstad Thebe naar een nieuwe, uit het niets opgetrokken stad: Achetaton. Vrouwen kregen een grotere rol in de koningscultus. Naast hemzelf liet Achnaton zijn vrouw, koningin Nefertiti, prominent afbeelden op beelden en reliëfs. Na een bewind van zeventien jaar overleed Achnaton en zijn vernieuwingen werden onder zijn zoon en troonopvolger Toetanchamon ongedaan gemaakt. Achnatons graf werd verwoest en zijn stad werd verlaten; in de 19de eeuw werden de resten van Achetaton opgegraven bij het huidige el-Amarna. De tentoonstelling `Farao's van de zon' in Leiden is een eerbetoon aan wat de `Amarnaperiode' is gaan heten (1353-1336 v.Chr.), met topstukken van de koninklijke familie, maar ook sieraden, gebruiksvoorwerpen en afbeeldingen van gewone Egyptenaren. Het initiatief voor deze enorme operatie werd genomen door het Boston Museum of Fine Arts, dat het museum benaderde met een verzoek om bruiklenen en Leiden wist als enige Europese instelling de 220 stukken ook zelf in huis te halen.

Farao's van de zon t/m 18 febr in het Rijksmuseum van Oudheden, Rapenburg 28, Leiden. Ma-zo 10-18 u.

Kinderportretten

Veel kinderportretten in de 16de en 17de eeuw zijn doordesemd van de beroemde uitspraak van Jacob Cats: `Tucht baart vrucht'. Ze zijn beladen met symbolen die verwijzen naar een strenge opvoeding, naar discipline en deugdzaamheid, zoals gedresseerde honden, gebreidelde bokjes, of gesnoeide planten. Op de expositie `Het kinderportret in de Nederlanden, 1500-1700' in het Frans Halsmuseum is goed te zien dat het kinderleven in die tijd niet over rozen ging. Kinderen stralen geen onbekommerde jeugd uit en dat had vooral te maken met de voortdurende nabijheid van de dood. Bijna elk kind had wel een gestorven broertje, zusje, vader, moeder of vriendje. Op verschillende familieportretten zweven de gestorven kinderen boven de levende als engeltjes door de lucht, soms worden ze geportretteerd op hun doodsbedje. De 85 schilderijen die bijeen zijn gebracht tonen meestal adellijke of welgestelde kinderen uit de Noordelijke en Zuidelijk Nederlanden uit de periode 1500-1700, toen dit genre hier tot bloei kwam.

Kinderen op hun mooist. Het kinderportret in de Nederlanden 1500-1700 t/m 31 dec in het Frans Halsmuseum, Grote Markt 16, Haarlem, daarna t/m 22 april in Antwerpen. Ma t/m za 11-17 u., zo 12-17u.

Couture

Wat hebben modeontwerpers Mart Visser, Frans Molenaar, Analik, Saskia van Drimmelen en Aziz met elkaar gemeen? Ze maken kleding en wonen en werken allemaal in Amsterdam. Het Amsterdams Historisch Museum heeft werk van de meest spraakmakende in Amsterdam gevestigde ontwerpers, oud en jong, bij elkaar gebracht in de expositie `Couture Locale'. Het doel: een kennismaking en de verscheidenheid in hun werk laten zien. De presentatie is bewust transparant gehouden. Kleding zweeft als het ware in de ruimte op torso's die onzichtbaar aan het plafond hangen, er is met veel glas en transparante projecties gewerkt. Zo loopt de bezoeker letterlijk over de accessoires heen, die in glazen vitrines, verwerkt in de vloer, zijn uitgestald.

Couture Locale t/m 14 jan in het Amsterdams Historisch Museum, Kalverstraat 2. Ma t/m vr van 10-17u; za en zo van 11-17u.

de Gruyter

Het Bossche kruideniersimperium was ooit een begrip in Nederland. Geen plaats van enige betekenis of er was wel een winkel van De Gruyter. De koffiegeur op de tentoonstelling `De Gruyter, geschiedenis van een kruideniersimperium' maakt zodoende heel wat los. Hier herleven andere tijden, tussen het bijna tastbare assortiment van de winkels, de reclame van toen, de objecten, de foto's en filmpjes, de zorgvuldig nagebouwde interieurs en de metershoge blow-ups van historische pakken en blikken: koffie, kersen op sap, worteltjes, spliterwten, Fransche chocola, `zelfverwerkend waschmiddel' met uitgebreide instructie op de achterkant en kindermeel.

De Gruyter, geschiedenis van een kruideniersimperium t/m 14 jan in het Noordbrabants Museum, Verwersstraat 41, Den Bosch. Di t/m vr 10-17u, za en zo 12-17u.

En verder

Jörg Immendorff: 35 schilderijen uit de afgelopen drie jaar t/m 19 nov in het Stedelijk Museum, Paulus Potterstraat 13, Amsterdam. Dag 11-17u.