Eerst de kiezers, dan de advocaten

De man die verantwoordelijk is voor de cruciale hertellingen in Florida, directeur van de Division of Elections Clay Roberts, heeft verklaard dat het hertellen op zijn vroegst aan het eind van vandaag klaar kan zijn. Daaruit kan geconcludeerd worden dat om elf uur vanavond Nederlandse tijd de definitieve uitslag van de Amerikaanse verkiezingen vaststaat.

Het is echter denkbaar dat de hertelling slechts het eerste hoofdstuk is van een langdurige en pijnlijke worsteling om de identiteit van de nieuwe president van de Verenigde Staten vast te stellen.

De volgende scenario's zijn denkbaar:

Het hertellen van de stemmen in Florida gaat langer duren. Het duurde in 1988 acht dagen voordat alle stemmen opnieuw geteld waren nadat bij de Senaatsverkiezingen gebleken was dat er een marge was van minder dan 3.000 stemmen.

Uitstel van een week door het meetellen van de zogeheten poststemmen, van kiezers die buiten hun staat wonen. Bij de presidentsverkiezingen van 1996 waren dat 2.300 stemformulieren. Bij het huidige verschil tussen beide kandidaten van ongeveer duizend stemmen kunnen poststemmen de doorslag geven.

Onbepaalde vertraging kan worden veroorzaakt door inwoners van West Palm Beach die gedreigd hebben met een rechtszaak omdat de verwarrende stembiljetten in hun provincie ertoe geleid hebben dat velen abusievelijk op de aartsconservatieve Pat Buchanan van de Reform Party hebben gestemd in plaats van op Al Gore, zoals zij van plan waren. De burgers eisen een herstemming.

Het invliegen van juridische teams door beide kampen wordt het begin van een onoverzichtelijk juridisch steekspel waarbij de partijen elkaar over en weer beschuldigen van stembusfraude.

Medewerkers van Bush hebben al gedreigd om het verkiezingsproces in staten die in Democratische handen zijn gevallen net zo nauwkeurig te onderzoeken als nu in Florida gebeurt. De kans dat de verkiezingsdag een verkiezingsmaand wordt, zoals The Wall Street Journal vandaag schrijft, is dan niet denkbeeldig.