Brown deelt cadeaus uit aan bezorgde Britten

De Britse regering deelde gisteren cadeautjes uit aan bezorgde groepen landgenoten. De economie kan het trekken, maar of de gewone Brit gelukkiger is valt te bezien.

De Britse verkiezingskas staat op een kier. In zijn tussentijdse begroting strooide minister Gordon Brown (Financiën) gisteren vijf miljard pond (ruim achttien miljard gulden) aan douceurtjes rond voor een bonte groep ontevreden Britten in de aanloop naar de komende parlementsverkiezingen, verwacht in mei 2001.

Boze vrachtrijders, die dreigen het land weer plat te leggen uit protest tegen de hoogste brandstofprijs van Europa, kregen een kortinkje en hoeven minder wegenbelasting te betalen. Boeren, ook boos, hoeven zelfs helemaal geen wegenbelasting te betalen voor hun tractor.

Boze gepensioneerden, aan wie Brown eerder dit jaar 75 pence in de week méér beloofde, krijgen nu maximaal vijftig gulden in de week bij hun basispensioen, ze kunnen beter van hun spaargeld genieten en krijgen volgende week een kerstbonus van 200 pond in de bus. Hoofden van openbare scholen, die de regelzuchtige overheid zat zijn, krijgen maximaal 100.000 gulden om helemaal naar eigen goeddunken te besteden. Gezinnen met kinderen krijgen belastingkorting, nadat Brown eerder de gezinskorting uit het stelsel had geschreven. Alle Britten mogen nu langer belastingvrij sparen, nadat Brown die regeling eerst had verscherpt. En wie een zaak wil beginnen in een achtergebleven stadscentrum hoeft geen overdrachtsbelasting te betalen als hij een huis koopt. Grote bedrijven krijgen een soepeler optieregeling en een lagere drempel voor het aantrekken van kapitaal.

Zulke maatregelen moeten de gedaalde populariteit van de regering-Blair helpen keren. Ze komen bovenop de belofte om grote investeringen te doen in de gezondheidszorg en het onderwijs, waar de verbeteringen minder hard aanslaan dan Blair bij zijn aantreden in 1997 voorzag en die veel kiezers in het `New Labour-project' heeft teleurgesteld. Blair bleek bovendien steeds gevoeliger voor de – door de Tories gevoede – kritiek op het asielbeleid, de openbare orde, de krakkemikkige infrastructuur, en de belastingen. Die zijn netto toegenomen maar geleidelijk en verdeeld over verschillende terreinen zodat de Conservatieven al langer van stealth taxes spreken.

In september sloeg de vlam in de pan. Oudere Britten zeiden geen genoegen te nemen met `een aalmoes' en vrachtrijders sloegen, met steun van gewone Britten met een auto, het beleg op voor de raffinaderijen. Blair en Brown gaven geen krimp, leek het. De vergrijzende economie kon de geëiste koppeling van lonen en pensioenen niet trekken en de geëiste brandstofkorting van 22 cent per liter zou gevolgd worden door een rentestijging, wat de stabiliteit op te lange termijn bedreigt, aldus Brown en Blair.

Maar zulke harde woorden zijn algemeen uitgelegd als een poging gezichtsverlies te beperken. De regering kan de `grijze stem' niet verspelen en ze weet ook dat de accijnzen onevenredig hoog zijn. Daarom kon Brown gisteren alsnog over de brug komen, al verpakte hij zijn cadeautjes als `milieumaatregelen', zoals de korting op zwavelarme diesel en benzine en de verlaging van de wegenbelasting voor kleinere personenauto's. Of als het rechtzetten van misstanden van een vorige Tory-regering, zoals de steun voor gepensioneerden die ,,recht hebben om te delen in de stijgende welvaart''.

Zulke maatregelen zijn Brown geen rib uit het lijf. De economie is florissant, het overschot op de begroting is dit jaar bijna zeventien miljard pond. Zelfs na deze ronde blijft er genoeg over voor een nieuwe, grotere uitdeelronde in maart, als hij zijn laatste begroting vóór de verkiezingen presenteert.

De City reageerde verheugd op dit pre-Budget statement; financiële analysten geloven dat Brown zijn spreekwoordelijke voorzichtigheid blijft waarmaken. En onder boeren en vrachtrijders werd gisteren een stuk minder hard gemord al was het natuurlijk ,,niet genoeg om ons uit de rode cijfers te helpen'', aldus een boer tegen de BBC.

Hoe de `gewone Brit' het pakket waardeert is de vraag. De tussentijdse begroting is van een korte parlementaire verklaring uitgegroeid tot een bijna complete tweede begrotingsronde, die bol staat van fiscale voetnoten, deelregelingen en voorwaarden. Voor veel mensen betekent het vooral extra denk- en papierwerk. Of dat opweegt tegen de extra tientjes moet blijken.