Boeken

Zwammen

Mycofoob zijn de meeste Nederlanders als het om het eten van zelfgeplukte wilde paddestoelen gaat. De angst voor een giftig exemplaar zit er diep in. Zwam in de pan is een pleidooi om die angst te overwinnen en zelf bos en veld in te trekken voor de pluk van wilde paddestoelen. De rijkdom aan wilde, eetbare paddestoelen op vaderlandse bodem is onverwachts groot. Niet alleen het eekhoorntjesbrood en de cantharel, maar ook de paarse schijnridder, het judasoor en, voor de onverbeterlijke vleeseter, de biefstukzwam. Negentien soorten komen aan bod, met wetenswaardigheden, literaire paddestoelcitaten, plukinstructies, waarschuwingen voor het gevaar van verwisseling en veel recepten. Wie zich toch liever niet zelf aan de pluk waagt, kan ook op de markt en in de winkel terecht waar tegenwoordig een ruim aanbod aan wilde en gekweekte paddestoelen is. Niet alleen bospaden leiden naar bekering tot mycofiel.

*Zwam in de pan, Ria Loohuizen en Elisabeth Mollison, Atlas. ISBN 9045001616

ƒ39,90

Design 20ste eeuw

Tussen de A van de Finse modernist Alvar Aalto en de Z van het Hongaarse keramiekbedrijf Zsolnay worden in maar liefst 740 pagina's en meer dan vierhonderd lemmata stijlen, stromingen en designgroepen en individuele ontwerpers belicht. De zakelijk geschreven teksten bevatten biografische gegevens, vermelding van invloeden en stilistische plaatsing in het design-universum. Dit enorme brok informatie wordt verluchtigd met meer dan zevenhonderd kleurenillustraties en talloze pasfoto's van ontwerpers. Het boek beperkt zich tot Noord-Amerika en Europa en de schrijvers geven in de inleiding toe dat ze zelfs binnen die geografische afbakening nog selectief te werk hebben moeten gaan. Desalniettemin zijn ze er in geslaagd er een aantrekkelijk geprijsd en representatief naslagwerk van te maken.

*Charlotte & Peter Fiell: Design van de 20e eeuw. Uitgeverij Taschen. Nederlands, ISBN 3822862495. ƒ39,90

Salvia, Bamboe en Helleborus

Dit jaar zijn bij uitgeverij Schuyt drie Nederlandstalige plantenmonografieën verschenen, Bamboe, Salvia's en Helleborus. Volgens de ondertitel `een gids voor liefhebbers en vakmensen'. De salvia is bij ons lang verguisd doordat de gemeentelijke plantsoenendiensten jarenlang de perken vulden met de vuurrode Salvia splendens, oranje afrikanen en knalblauwe lobelia's. Foute combinatie natuurlijk in de ton-sur-ton periode. Maar het geslacht Salvia omvat de mooiste soorten, zoals de Salvia discolor met grijs poederachtig blad en contrasterende paarszwarte `lippen'. Of de diepblauwe Salvia guaranitica Blue Enigma. Bekend in de keuken is de Salvia officinalis, een geurig kruid waaraan een bacterieafstotende werking wordt toegeschreven. Helleborussen zijn populair omdat ze in de winter bloeien en daarna aantrekkelijk blijven door het sterke groene blad en de mooie zaaddozen. Het aanbod werd lange tijd gedomineerd door de gewone witte Helleborus niger en orientalis. In het boek staan foto's van bijzondere exemplaren, zoals de Helleborus foetidus Wester Flisk, de Helleborus x ballardiae en de zaailingen van Strangman. Verder net als in alle andere gidsen technische details over bloeiwijze, groei, ziektes en vermeerdering. Belangrijkste tip uit Bamboe is het stukje over woekerende soorten: denk twee keer na voordat u Sasa palmata, Pleioblastus humilis en de Sasaella ramosa in uw tuin zet. Achterin de gidsen staan adressen van gespecialiseerde kwekers en in het geval van bamboe's een handige onderverdeling naar categorie: voor hagen, schaduw, bodembedekker etc.

*Salvia's John Sutton ISBN 9060975533; Bamboe Michael Bell ISBN 9060975480; Helleborus Graham Rice & Elizabeth Strangman ISBN 9060974565, ƒ59,90 per stuk.

Honds

Volgens Stanley Coren is het mogelijk hondentaal te decoderen. Zo duidt de tong, net zichtbaar over de ondertanden uithangend, op een tevreden hond. Ook de klankcombinatie `harrr-rrruff' geeft aan dat we te maken hebben met een ontspannen hond, althans een hond die tot spelen is bereid. `Rrruff-harrr' daarentegen, is het dreigement van een onzekere hond. Met deze wetenschap – uitgebreid met vele andere observaties en `vertalingen' – zou het mogelijk zijn om met dit huisdier te communiceren. Achterin dit intrigerende boek staat een hondenlexicon met een beknopte `Hoe zeg ik wat in het honds'. Nu kan de hond erachter komen wat dat vreemde wezen op twee poten, die altijd van die onbegrijpelijke klanken uitkraamt, eigenlijk bedoelt.

*De taal van je hond, van Stanley Coren Uitg Balans ƒ39,50 ISBN 905018541X

Amsterdam

Het is plezierig dwalen door de stad met een architectuurgids in de hand. Voor de oude binnenstad van Amsterdam is er nu, na zeventig jaar, een herdruk verschenen van D'Ailly's historische gids van Amsterdam. Het is een bijzonder fijnmazige catalogus geworden van panden, gevels, straten en kleine geschiedenissen. Aan de Nieuwe Uilenburgerstraat, een stille achterafstraat bij het Waterlooplein, waar weinig toeristen komen, worden twee pagina's gewijd. Branden die woningen hebben vernietigd, overwegingen om de Uilenburgergracht niet te dempen en allerlei namen van architecten worden vermeld. Deze handzame gids is verlucht met oude foto's en geschilderde stadsgezichten. Op een apart, stevig geplastificeerd kartonnen stadskaart staan zes routes uitgestippeld.

*D'Ailly's historische gids van Amsterdam, Gerrit Vermeer/ Ben Rebel Amsterdam Publishers ƒ39,90 ISBN 9074891277