Amsterdam bewondert Napolitaans gezag

Burgemeester Patijn brengt deze week samen met Amsterdamse raadsleden en de top van de politie een bezoek aan Napels. `De politie is hier nog van belang.'

Het cultuurverschil komt nog het sterkst tot uiting in de omgang met eerbetoon. ,,Echt, als dit zo doorgaat stap ik uit.''

Burgemeester Patijn kan er niet meer om lachen. Met loeiende sirenes begeleidt de Napolitaanse politie de bus met aan boord de `Cityhall Amsterdam'. Bromfietsen en personenauto's worden aan de kant gedrukt, voetgangers kunnen ternauwernood opzij springen. Op de trottoirs vallen de monden open. GroenLinks-raadslid Maarten van Poelgeest giert het uit als het escorte door het rood rijdt, burgemeester Patijn is furieus. ,,Ik meen het'', zegt hij. ,,Ik stap zo dadelijk uit en neem een taxi.''

Een Amsterdamse delegatie van raadsleden en vertegenwoordigers van de politie is deze week op studiereis in Napels. En de wilde busrit gaat naar een jeugdgevangenis op het schiereilandje Nisida. Hier wordt een aantal jonge criminelen opgeleid tot decorbouwer, video-operator of pizzabakker. En hier kan Patijn weer respect opbrengen voor de Italiaanse cultuur. De jeugddelinquenten in kokstenue bereiden om half elf 's ochtends ter plekke pizza Napolitana voor de hele delegatie. De raadsleden zijn verrukt. Een voormalige chefkok van vijfsterrenhotel Excelsior werkt hier met probleemjongeren. Zou dat in Amsterdam ook mogelijk zijn? Moeten ze niet eens praten met bijvoorbeeld directeur Grandia van hotel l' Europe?

Napels is deze week de meetlat voor Amsterdams beleid. Napolitaanse `opletopa's' die toezien op kinderen die naar of van school gaan, zijn ,,eigenlijk een soort Marokkaanse buurtvaders''. En de `straatleerkrachten' die notoire spijbelaars desnoods thuis ophalen, lijken qua aanpak op hun Amsterdamse collega's van het Nova College.

Problemen en oplossingen voor de sociale veiligheid in achterstandswijken blijken verrassend universeel. Al zouden Amsterdamse bestuurders de steegjes van een Spaanse wijk in het hart van Napels allang hebben uitgeroepen tot toeristische topattractie: authentieke winkeltjes, wapperend wasgoed en vrouwen die elkaar vanaf het balkon toeschreeuwen terwijl ze een mandje boodschappen omhoog hijsen. ,,Wij zijn zeer geïnteresseerd in uw aanpak op het gebied van de openbare orde en de veiligheid'', had burgemeester Patijn laten vertalen voor burgemeester Marone van Napels. Maar de Napolitaanse burgemeester mag dan misschien door het volk zijn gekozen, over de openbare orde heeft hij niets te zeggen, dat valt onder de verantwoordelijkheid van de prefect. Nee, dan Amsterdam. ,,De minister benoemt geen korpschef zonder mijn instemming'', zegt Patijn met een dikke knipoog richting zijn korpschef Jelle Kuiper. Die zegt: ,,Omgekeerd is dat helaas nog niet zo.'' Het is voor Kuiper een groot vraagteken hoe de Amsterdamse driehoek straks zal functioneren als zowel burgemeester Patijn als hoofdofficier Vrakking in januari is opgestapt.

,,Kijk, zo kan het ook'', zegt Kuiper als op de Via Toledo een aantal straathandelaren vliegensvlug hun spullen inpakt als ze de politie ziet verschijnen. ,,De politie is hier nog van belang in de publieke ruimte'', zegt Kuiper. Hij heeft de scène vlug opgenomen met zijn handycam. ,,Wij zijn op dezelfde weg'', zegt hij. De korpschef bedoelt: op een dag zal ook de Amsterdamse diender weer op straat gezag genieten. Plaatsvervangend korpschef J. van Riessen heeft op dat moment een besloten onderhoud met de Napolitaanse recherche over de aanpak van de georganiseerde misdaad. Van Riessen heeft in Amsterdam te maken met een nieuwe generatie criminelen, afkomstig uit de groep ,,nieuwe bewoners van Amsterdam'': Marokkanen, Surinamers, Antillianen, Turken en Nederlanders. ,,Die hebben elkaar gevonden'', zegt Van Riessen. ,,De integratie verloopt het best in de misdaad.'' Van Riessen voorspelt dat deze generatie binnen een paar jaar de huidige top van de georganiseerde misdaad opzij gaat zetten. ,,Ze zijn emotieloos. Ook in het geweld dat ze gebruiken.'' Omdat ze weten dat de pakkans in Amsterdam groter is dan elders, plegen ze hun overvallen en bankkraken door heel Nederland. Deze nieuwe generatie ,,high potentials'' vertoont volgens Van Riessen ,,een maffia-achtige'' structuur. ,,Als er één wordt opgepakt, zorgen de anderen voor diens familie.''

Intussen heeft het Napolitaanse politie-escorte zich tijdelijk aangepast aan de Nederlandse standaard. Ze kunnen zich waarschijnlijk moeilijk voorstellen dat de Amsterdamse politie onlangs nog weigerde om Eurocommissaris Vitorino, die enigszins achter was geraakt op zijn schema, te escorteren naar Brussel. Maar na de klacht van Patijn kunnen ze niet anders dan rustig door de straten van Napels gaan. Sirenes uit. Tot grote teleurstelling van sommige raadsleden.