American President

Misschien is het toeval dat Net5 The American President uitzendt in de week van de Amerikaanse presidentsverkiezingen, maar het kan geen toeval zijn dat The American President is gemaakt tijdens de ambtstermijn van Bill Clinton (1992-2000). Daarvoor zijn er in die jaren domweg te veel films gemaakt over of met de Machtigste Man op Aarde, in vergelijking tot de jaren ervoor.

Ga maar na: In the Line of Fire en The Pelican Brief in '93, Nixon en The American President in '95, Independence Day en Mars Attacks! in '96, Absolute Power, Air Force One en Wag the Dog in '97, Primary Colors in '98. (Dit is ongetwijfeld een onvolledige opsomming.)

Na de kille Reaganjaren brachten de morele aanspraken van Bill Clinton de pennen van scenarioschrijvers in beweging. In Wag the Dog en Primary Colors werd de moraal van een onmiskenbaar Bill Clinton-achtige president genadeloos te kijk gezet als de façade van een huichelaar. In The American President (misschien niet toevallig een film uit de éérste ambtstermijn van Clinton, toen de volle omvang van diens liegend vermogen nog moest blijken) is de visie op de mens achter de politicus even optimistisch als die van Frank Capra. Die maakte in de jaren dertig politieke films als Mr. Smith goes to Washington. Maar ja, Capra trof in de inkeurige president Roosevelt het ideale model voor de rollen die hij James Stewart gaf.

Regisseur Rob Reiner van The American President heeft – zowel naar inhoud als vorm nadrukkelijk lonkend naar Capra – voor een wel heel brave figuur gekozen. Aan zijn Andy Shepherd (Michael Douglas) kleeft geen smetje. Dus kan hij onverdacht verliefd worden op een lobbyiste van de milieubeweging (Annette Bening). Het was natuurlijk veel spannender geweest als zij had gelobbied voor de wapenindustrie. Maar Reiner wil het verhaal vertellen van just a guy die toevallig president is.

Douglas is als weduwnaar in het Witte Huis gekomen en moet nu als vrijer herkozen zien te worden. Dat biedt alle ruimte voor romantiek (dat gaat Douglas en Bening erg goed af) en voor angst en beven in de presidentiële staf (dat gaat Michael J. Fox en Martin Sheen erg goed af). Het is kortom een zachtaardige komedie. Bill Clinton zal er in zijn Lewinsky-jaren wel eens weemoedig aan hebben teruggedacht. En de vraag is wat voor scenario's er aan zijn opvolger zullen worden gewijd.

The American President (Rob Reiner, 1995, VS), Net5, 20.30-22.35u.

    • Bas Blokker