Alles draait even om Palm Beach

Amerika, Florida, Palm Beach – razendsnel hebben analisten van de presidentiële tweestrijd hun blik gericht op het stemgedrag in het zuidelijke stukje `goudkust' aan de Atlantische Oceaan, waar Gore volgens de eerste telling is gestrand in zijn opmars naar het Witte Huis. Volgens de eerste uitslag bleef de Democratische kandidaat in de staat Florida ongeveer 1.700 stemmen achter bij zijn Republikeinse opponent Bush (terwijl vanochtend tijdens de hertelling dat aantal al was geslonken tot 600). Maar waar overal elders in de ruim 15 miljoen inwoners tellende sunshine state de rechtse outsider Pat Buchanan op een bescheiden aandeel bleef steken, sleepte deze eigenzinnige politicus in de county Palm Beach (ruim 1 miljoen inwoners) bijna 3.500 stemmen in de wacht. Dat is ten minste een factor vier hoger dat verwacht mag worden op basis van het stemgedrag in de andere provincies van Florida, de staat die met 25 kiesmannen de doorslag zal geven in de uiteindelijk uitkomst van de Amerikaanse verkiezingen.

Juist omdat de stemmen voor Buchanan het verschil kunnen uitmaken tussen Bush of Gore in het Witte Huis, richt de hele wereld zijn aandacht nu op Palm Beach. Aanhangers van Gore hebben gezegd dat ze misleid zijn door het stembiljet dat in dit district werd gebruikt, en dat ze per ongeluk het ponsgaatje van Buchanan hebben doorgeprikt terwijl ze op Gore hadden willen stemmen. Ze eisen daarom niet alleen hertelling maar ook herstemming. Analisten onderschrijven die klacht. De statistische vergelijking tussen de resultaten in de counties laat zien dat Palm Beach zo'n afwijkend patroon vertoont, dat om die reden grote vraagtekens moeten worden gezet bij de uitslag, betogen zij. Hun argument werd vandaag nog eens kracht bijgezet door de medeling dat in Palm Beach maar liefst 19.000 biljetten ongeldig zijn verklaard, omdat in het stembushokje zowel de naam van Buchanan als van Gore was doorgeprikt. Kennelijk hebben veel stemmers hun foute keuze bemerkt en die willen herstellen.

Zeker is in ieder geval dat Florida de battleground is geworden, die waarnemers ervan hadden verwacht, en die bijvoorbeeld Bush er toebracht op eind van zijn campagne extra inspanningen te doen in de staat die wordt bestuurd door zijn broer. Als zuidelijke staat stemde Florida traditiegetrouw Republikeins. Vader George Bush won er in 1988 met 61 procent, en deed dat vier jaar later nog eens over, maar toen nog maar met een marge van twee procentpunt ten opzichte van Clinton. President Clinton versloeg in 1996 de Republikein Dole met 48 tegen 43 procent. Het Republikeinse karakter van Florida is de afgelopen decennia sterk verwaterd door de toevloed van gepensioneerden uit de noordoosten van de VS, die ook onder de zon Democratisch bleven stemmen, bezorgd als ze zijn over dreigende aantasting van gezondheidsvoorzieningen.