Verkiezingen Egypte: NDP versus NDP

De parlementsverkiezingen in Egypte zijn voorbij. Hoe organiseert een regime zijn overwinning? Een oefening in dictatoriale democratie. Vandaag het derde artikel in een serie: de regeringspartij.

In een normale democratie zou het de droom zijn van iedere partij: bijna alle invloedrijke personen in het land willen lid en actief worden, terwijl geweigerde kandidaten zich na een verkiezingsoverwinning in hun district alsnog bij jouw partij voegen.

Maar Egypte is geen gewone democratie en zo kwam het dat de partij van het regime van president Mubarak, de NDP, deze zomer verre van verguld was met de toestroom van prominenten in de aanloop naar de parlementsverkiezingen. Het regime wil juist wat meer oppositie in de bankjes, om de schijn te wekken dat Egypte wel degelijk een democratie is.

Dat gaat niet lukken, zo wijzen de uitslagen uit de eerste twee rondes van de parlementsverkiezingen uit. Vrijwel alle zetels gaan weer naar de partij van het regime. Weliswaar hebben nogal wat prominente NDP-leden verloren, maar de `onafhankelijken' tegen wie zij het opnamen, waren ook lid van de NDP en hebben zich direct weer gemeld. Slechts twintig procent van de ruim 4.000 kandidaten voor de verkiezingen hoorde niet bij de regeringspartij, van wie tot nu toe een handvol een zetel heeft gewonnen. De (redelijk) onafhankelijke, in Londen verschijnende, Arabische pers omschreef de parlementsverkiezingen van dit jaar in Egypte dan ook als: `De strijd van de NDP versus de NDP'.

Waarom willen al deze machtige en invloedrijke mensen, vooral zakenlieden en miljardairs, zo graag in het parlement namens de NDP? Met de wens hun land te dienen kan het niets te maken hebben, want de macht die daarvoor nodig is, ligt in Egypte bij de president en het leger, niet bij het parlement. Interesse in politiek lijkt evenmin de oorzaak, de laatste vijf jaar althans stonden iedere dag in de oppositiepers foto's van rijen lege bankjes, of van aanwezige, maar slapende parlementariërs. Zeventig vertegenwoordigers van de NDP deden de laatste vijf jaar aan geen enkel debat mee, terwijl een van de felst bediscussieerde punten in het laatste parlement de vraag was of afgevaardigden tijdens plenaire zittingen hun mobiele telefoon mogen gebruiken.

Een waarschijnlijker motief voor de populariteit van een parlementszetel onder miljardairs en zakenlieden zijn de privileges: onschendbaarheid, status en vooral connecties. Lidmaatschap van de NDP geeft toegang tot hooggeplaatste leden van het regime en de regering, en dat is in Egypte de manier om contracten binnen te slepen. Een parlementszetel maakt het eveneens veel makkelijker leningen los te krijgen bij de staatsbanken.

Zakenlieden en prominenten gaan dus namens de NDP het parlement in om zo dicht mogelijk bij de vleespotten te komen. En goed beschouwd handelt de meerderheid van het stemmende deel van de (half analfabete) Egyptische bevolking op dezelfde manier. De echte (moslimfundamentalistische) oppositie zit in de gevangenis, dus kiest de bevolking op basis van economisch eigenbelang. En dat betekent NDP. Zij is namelijk veel beter in staat om geld en middelen naar haar achterban te sluizen dan de machteloze legale oppositie. Zoals de Egyptische socioloog Hani Shukrallah opmerkt: ,,Als politiek wordt gereduceerd tot patronage, bij wie kun je dan beter terecht dan bij de almachtige staat zelf?''