Geen uitbreiding van Unie voor 2004

De Europese Commissie heeft vanmiddag voorgesteld eind 2002 de eerste verdragen over toetreding van nieuwe lidstaten tot de Europese Unie te ondertekenen. Omdat ratificatie van verdragen in de EU-lidstaten ongeveer achttien maanden duurt, zou dat betekenen dat op zijn vroegst medio 2004 nieuwe landen tot de EU toetreden.

Volgens de Commissie moeten de onderhandelingen over uitbreiding van de EU volgens een tijdschema gebeuren. Sommige EU-lidstaten, waaronder Frankrijk, vinden het nog te vroeg om zo'n tijdschema vast te stellen. De Europese regeringsleiders beslissen begin december in Nice over het voorstel van de Commissie.

Vanmiddag heeft de Europese Commissie een document over de strategie van het uitbreidingsproces gepubliceerd. De Commissie heeft tevens de jaarlijkse beoordeling van het verloop van de onderhandelingen met twaalf kandidaat-lidstaten bekendgemaakt.

Hierin is ook een overzicht opgenomen over de mate van aanpassing van de kandidaatlanden aan de EU tot nu toe. De Commissie prijst de vooruitgang die de meeste kandidaatlidstaten maken bij de aanpassing aan de wetgeving van de EU, maar besteedt ook veel aandacht aan de criminaliteit en de corruptie die in Oost-Europa de praktische uitvoering van de EU-regelgeving bemoeilijkt.

De EU onderhandelt over toetreding met twaalf kandidaatlanden: Polen, Hongarije, Tsjechië, Slowakije, Slovenië, Estland, Letland, Litouwen, Roemenië, Bulgarije, Cyprus en Malta.

Roemenië en Bulgarije zijn volgens de Europese Commissie de twee landen die de meeste moeite hebben bij de aanpassing aan de EU. Roemenië is te traag bij de uitvoering van het macro-economische stabiliteitsplan, dat een voorwaarde was voor het begin van de onderhandelingen voor toetreding tot de EU in februari van dit jaar. Malta en Slowakije, twee andere landen die pas dit jaar met onderhandelingen begonnen, scoren opvallend goed. Zij lijken kandidaatlidstaten die al in 1998 met onderhandelingen begonnen te gaan inhalen.

De Commissie heeft gisteren ook een verslag gepubliceerd over de aanpassing van Turkije aan de politieke en economische voorwaarden van de EU. Turkije is een kandidaatlidstaat waarmee nog niet wordt onderhandeld. De Griekse premier Simitis heeft gedreigd de goedkeuring van de rapportage over Turkije tijdens de Europese top in Nice te zullen dwarsbomen als daarin niet de voorwaarde wordt opgenomen dat dit land een grensgeschil met Griekenland voorlegt aan het Internationale Gerechtshof in Den Haag en dat de toetreding van Cyprus niet wordt geblokkeerd.

Tot nu toe weigert Turks-Cyprus deel te nemen aan de onderhandelingen over toetreding tot de EU en onderhandelt alleen de Grieks-Cypriotische regering. De Europese Commissie heeft geweigerd om aan de Griekse druk toe te geven omdat aan Turkije geen voorwaarden gesteld kunnen worden zolang met dit land niet over toetreding wordt onderhandeld.

De kandidaatlidstaten hebben bij de onderhandelingen tot nu toe in 510 gevallen verzocht om overgangsregelingen. Daarvan hebben er 340 betrekking op de landbouw. De Europese Commissie wil deze verzoeken om overgangsregelingen verdelen in gemakkelijk te beoordelen technische kwesties, in zaken die slechts onder voorwaarden aanvaard kunnen worden en in zaken die zonder meer moeten worden afgewezen. Tot de laatste categorie behoort de veiligheid van levensmiddelen omdat aanvaarding van een overgangscategorie dan zou betekenen dat er na uitbreiding van de EU toch grenscontroles in zouden moeten blijven.