Doden door middelen om af te slanken

Bijwerkingen van natuurlijke afslankmiddelen, bodybuildingspreparaten en herbal xtc die bestanddelen van de plant ephedra bevatten, hebben in de Verenigde Staten in twee jaar tijd zeker tien doden veroorzaakt.

Dertien mensen liepen blijvende gezondheidsschade op, vaak door een hersenbloeding. De ephedra-preparaten worden in Nederland aangeprezen als natuurlijke vermageringsmiddelen en zijn vooral bekend onder de Chinese naam ma huang. Hoge bloeddruk, hartritmestoornissen, hersenbloedingen en toevallen hoorden bij de bijwerkingen die gebruikers van ephedra-preparaten bij de Amerikaanse Food and Drug Administration (FDA) hebben gemeld.

De kruidenpreparaten zijn als capsules of als thee in Nederland vrij verkrijgbaar en ze kunnen worden besteld via internetsites.

Op www.ephedra.demon.nl staat dat het preparaat ook ,,effectief gebruikt kan worden als medicijn tegen asthma en allergieën zoals hooikoorts (...) Ephedra wordt ook ingezet tegen multiple sclerose (MS), leveraandoeningen of gewoon hoesten en verkoudheid'.

De site prijst herbal xtc, met ephedra, taurine en caffeïne aan als een ,,veilig alternatief voor chemische xtc'. De site van eurohealth.com verkoopt de preparaten, maar wijst erop dat gebruik van ephedrine onverstandig is voor mensen met hoge bloeddruk, hart- en prostaatproblemen, diabetes en schildklierafwijkingen. De combinatie van hoge bloeddruk en ephedra kan leiden tot hersenbloedingen. Ephedra-planten zijn een natuurlijke bron voor efedrine, een stof die in het menselijk lichaam de werking van adrenaline nabootst.

De FDA heeft in het vorige decennium honderden meldingen van bijwerkingen van ephedra-preparaten gekregen. De FDA vroeg farmacologen van de University of California in San Francisco om te onderzoeken hoe zeker die meldingen verband hielden met ephedra-gebruik. Het medisch-wetenschappelijke tijdschrift The New England Journal of Medicine heeft de resultaten op de website (www.nejm.org) gepubliceerd anderhalve maand voordat ze in druk verschijnen. Het tijdschrift volgt deze procedure als een onderzoek onmiddellijke gevolgen voor de volksgezondheid kan hebben.

Gelijktijdig met het artikel over ephedra plaatste de tijdschriftredactie een artikel over schadelijke bijwerkingen van officiële geneesmiddelen die fenylpropanolamine bevatten vervroegd op de website. Die stof heeft ook een adrenaline-achtige werking. In de VS zit fenylpropanolamine vaak in drogisterijgeneesmiddelen tegen verkoudheid en ook in eetlustremmers en afslankmedicijnen.

In Nederland zijn medicijnen met fenylpropanolamine al enige jaren geleden van de markt gehaald, aldus een woordvoerster van het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen.

Ephedra

In het bericht Doden door middelen om af te slanken (in de krant van woensdag 8 november, pagina 7) staan namen van websites waar ephedra-bevattende middelen kunnen worden gekocht. De genoemde site www.eurohealth.com heeft echter geen ephedra-producten in zijn webwinkel, maar waarschuwt, zoals ook gemeld, tegen ephedra.