Nieuwe generatie weigert tegen een muur op te zeilen

Gisteren zou de vierjaarlijkse, non-stop-solorace Vendée Globe voor de vierde maal van start gaan. Tot verrassing van de organisatie wilden de zeilers niet vertrekken.

Organisator en bedenker Philippe Jeantot van de non-stop solozeilrace rond de wereld Vendée Globe is nog altijd niet over zijn verbazing heen. Het is zondagmiddag. Gisteren werd de start van zijn zeilrace uitgesteld – op verzoek van de zeilers zelf. ,,Het heeft me compleet verrast'', verklaart Jeantot, die deze middag de 24 boten had willen uitwuiven, maar in plaats daarvan krantenartikelen over de historische beslissing kopieert.

,,We hadden gisteren een laatste briefing voor vertrek, met de organisatie, de schippers en de meteoconsulent. Pas aan het einde stond de Engelse schipper Richard Tolkien op en vroeg of het wel verantwoord was te vertrekken. Toen was plotseling het hek van de dam.'' Om de commotie te bedaren schreef Jeantot een stemming uit. Uitslag: negentien zeilers stemden tegen vertrek, één voor en vier blanco. Na overleg besloot de organisator tenslotte toe te geven aan de wens van de solozeilers. De start is nu donderdag.

Daarmee werd een uniek precedent geschapen. Nog niet eerder werd een start van een groot zeilevenement op verzoek van de zeilers uitgesteld. ,,Tien jaar geleden was dit niet gebeurd'', verzucht Jeantot. ,,Ik was uitgevaren. Ik heb er geen verklaring voor. Een nieuwe generatie zeilers, denk ik.''

Die nieuwe lichting – de gemiddelde leeftijd is midden dertig – vond het echter niet van goed zeemanschap getuigen uit te varen, in de wetenschap dat ze binnen twintig uur zestig knopen wind en een zeegang van zes tot acht meter pal tegen zouden krijgen, met de kust nog akelig dichtbij. Zoals de 24-jarige Engelse Ellen MacArthur het verwoordde: ,,In de zuidelijke oceaan krijgen we straks nog veel meer wind en hogere golven te verduren. Maar daar heb je de ruimte om uit te wijken of de storm uit te rijden. Hier niet. We zouden volledig klem zitten in de Golf van Biskaye. Je kunt geen kant op in geval van een ontmasting of andere calamiteit. Het zou hetzelfde zijn als tegen een stenen muur opzeilen.''

Behalve aan Jeantot moest ook aan de honderdduizenden bezoekers die speciaal voor de start van de roemruchte race naar het Franse havenplaatsje Les Sables d'Olonne waren gekomen, worden uitgelegd waarom de geavanceerde zeiljachten van ruim vijftien en achttien meter niet vertrokken. Zij accepteerden de beslissing gelaten en net als in voorafgaande dagen stonden ze uren geduldig in de rij – weer en wind trotserend – om boten en schippers even van dichtbij te zien. Jeantot wil dan ook absoluut niet van een debacle spreken. ,,In twaalf dagen zijn er meer dan 250.000 bezoekers geweest. Voor de start op donderdag verwacht ik nog steeds een goede opkomst.''

De catastrofes in de vorige editie, waarin vier boten in de zuidelijke oceaan kapseisden en één zeiler nooit terugkeerde, hebben de aantrekkingskracht van de wedstrijd eerder versterkt dan afgezwakt. De veiligheidsregels zijn wel aangescherpt, met als resultaat een ongekend hoog aantal deelnemers van uiteenlopend kaliber. Gelouwerde solisten uit de Franse school en twee Engelse kanshebbers zullen het in hun eenzame rondje rond de wereld opnemen tegen avonturiers als een Russische bergbeklimmer, een Engelse bankier en een gepensioneerde Italiaanse advocaat. ,,Ik heb blanco gestemd'', zegt Pascuale de Gregorio laconiek. ,,Omdat ik niet klaar was uit te varen. De startlijn is volgens het reglement tien dagen open. Waarom zou ik dan halsoverkop vertrekken?''