Hanen

De grootste haan van de VARA is Marcel van Dam. Terwijl hij juist als voorzitter dit betweterige beest de nek had omgedraaid omdat de kijkers zijn lawaai niet konden uitstaan. Misschien uit concurrentie-overwegingen, misschien omdat hij bij zijn eigen gekraai lang zo rood niet meer wordt als vroeger. Van Dam representeert de gebreken en de sterke kanten van zijn omroep. Helder, inhoudsgericht, informatief en tot verheffing van het kijkersvolk maar met de monopoliserende arrogantie van de jubileumkreet `iemand moet het doen'. Alsof anderen hier niet toe in staat zijn. Als wijze rector doceert, debatteert en corrigeert hij met geheven vinger aan de gepolitoerde houten lessenaar van Het Lagerhuis. Met De Achterkant van het gelijk vond ik dat programma wel het leukste wat het VARA-jubileum het afgelopen weekeinde te bieden had.

Het Lagerhuis was interessanter dan normaal omdat er andere gasten in zaten. Het is een typisch publiek programma omdat het met inhoudelijk debat hoge kijkcijfers haalt. Maar na een paar afleveringen begint het heen-en-weer-geschreeuw mij altijd te vervelen. Gisteren waren voor de afwisseling de rijke hightech-goeroe Roel Pieper, McKinsey's Mickey Huibregtse, columniste Bernadette de Wit en de hoogleraren-entertainers Ronald Plasterk en Maarten van Rossem in de bankjes gezet. Naar aanleiding van Van Dams stokpaardje dat de misdaadcijfers zwaar worden overdreven, klaagden sommige aanwezigen over een gebrek aan sociale cohesie. ,,Ouders moeten hun kinderen leren om elkaar te helpen'', commentarieerde Nina Brink in een solidaire opwelling. ,,Als er wordt ingebroken en alarm gaat af, renden de mensen vroeger naar je huis toe en hielpen ze mee. Nu staan ze te kijken, want ze zijn bang dat ze ook een klap krijgen''. Ik stelde de fortificaties van haar Brasschaatse villa voor en vroeg me af hoe je daar bij problemen door zou kunnen dringen, als je al zeker wist dat het niet het zoveelste valse alarm was in de buurt. Het hoofd van de rode familie, premier Kok, was het jurylid, breed grijnzend en zichtbaar hersteld van de rel met Van Aartsen. De VARA als paars establishment. Kok wees de schrijver Joost Zwagerman als winnaar aan.

De Achterkant van het gelijk zou best wat vaker mogen worden vertoond omdat in dit programma mensen worden verplicht om zich er niet met dagelijkse politiek correcte dooddoeners van af te maken. In een boeiende aflevering van afgelopen vrijdag ondervroeg Van Dam de gasten over integratie van minderheden. Paul Schnabel en Hans van Mierlo hadden meegewerkt aan de voorbereiding.

Hoe zou je het vinden als je dochter met een orthodoxe moslim zou trouwen, vroeg Van Dam aan Minister van Boxtel. Nou, dan zou hij haar vragen om er nog eens goed over na te denken. Het grappige was dat de gematigde moslim-aanwezigen op dezelfde manier reageerden op de vraag hoe zij stonden tegenover een schoonzoon die geen moslim was. ,,Ik zou heel erg mijn best doen om haar over te halen het niet te doen. Als ze beslist het toch te doen, zie ik mijn dochter liever voor mij dan niet voor mij'', zei de Utrechtse beleidsmedewerkster N. Zefzafi. A. Aboutaleb was het daarmee eens, ten sterkste afraden maar niet het contact verliezen als het kind toch met een niet-moslim trouwt. Dat was een interessante vaststelling. Burgemeester Patijn protesteerde dat het over een aantal generaties allemaal anders zou liggen. Verder passeerden de gesegregeerde volkshuisvesting, scholing en werkgelegenheid en Van Dam concludeerde dat integratie van immigranten niet belangrijk genoeg wordt gevonden om inbreuk te maken op andere vrijheden. De Varamannen hadden het jubileum geopend met een voetbalwedstrijd tegen het team van de comedy All Stars. Een enkele vrouw kon met een fluitje als grensrechter bijstaan. Paul Witteman (rechtsbuiten) en cabaretier Peter Heerschop mochten scoren en er was wat ondoorzichtig gesteggel over punten geënsceneerd. De hanenparade van Vera Keur.

    • Maarten Huygen