'Ze is natuurlijk wel hartstikke christelijk'

Aan tafel wordt gegeten, geruzied en gezwegen. Een serie over Hollandse zeden en gewoonten. Bram en Rinette aan de mosselen: 'Ik bel altijd mijn moeder voor dit soort dingen.'

Rinette Schotsborg (56) en Bram Willemsen (48) verhuisden vorig jaar van een etage in Rotterdam naar een drive-inwoning in Berkel en Rodenrijs. Zij geeft trainingen voor multi-etnische werksituaties. Bram is leraar Nederlands, sinds kort aan een vmbo- school in Schiedam. Hij zit met een sigaartje en een wit bier aan tafel en bestudeert De geschiedenis van de literatuur in Nederland 1885-1985.

Rinette pakt de boodschappen uit. 'Bram, die mosselen, dat is jouw werk', zegt ze. 'Hoe moet dat ook alweer', zegt Bram. 'Ik bel altijd m'n moeder voor dit soort dingen. O ja, de kapotte eruit, in een bak koud water storten en de dichte gebruiken. Even tikken...' Hij zet de pan mosselen op het fornuis. 'We eten stokbrood, hoor', zegt Rinette. 'Frieten is zoveel werk.' Ze roert versgeperste knoflook en parmezaanse kaas door wat boter en zet de borden op tafel. Bram wast sla en slaat die uit in een theedoek. Hij vult twee schaaltjes met slablaadjes en strooit er olijven en zilveruitjes over. Als de mosselen koken, gooit hij er een pakje soepgroenten bij en laat ze nog even doorkoken.

'Wil je er witte wijn bij?' vraagt hij. 'Lambrusco, is dat goed?' 'Ja, lekker', zegt Rinette. Bram schenkt een glas in. Zijn witbier zet hij bij zijn eigen bord. De mosselen zijn klaar. Rinette stort ze in een grote schaal op tafel en zet er een schaal voor de schelpen bij. 'Hoe was het vandaag op school?' vraagt ze.

'Een fijne dag', zegt Bram. 'En een rust, hè.'

'Is dat het verschil met je vorige school?' vraagt Rinette.

'Ja', zegt Bram. 'Ik was er laatst weer even. Er hangt toch een bepaalde druk. Dat lawaai in die gangen. Ik voel me hier op de nieuwe school veel meer ontspannen.'

'Geen spijt?' vraagt Rinette terwijl ze met een lege mosselschelp een andere mossel uit de schelp haalt.

'Nee, helemaal niet.'

'Geen probleemkinderen in je nieuwe klas?'

'Niet echt', zegt Bram. '24 kinderen hier is rustiger dan 12 in het vorige jaar. De ene klas is beter dan de andere, maar ze maken hun huiswerk allemaal. Ze begrijpen meteen wat ik uitleg. In Rotterdam gaf ik Nederlands meer als tweede taal dan als eerste. Ik kom nu echt aan de literatuurlijst toe. Het is gewoon rustig. Ik voel me relaxed. Hoe was jouw dag?'

'Ik kreeg een telefoontje', zegt Rinette. 'Evelien wordt 55 in april, en ze zou het leuk vinden als ik naar Suriname kwam om haar verjaardag te vieren.'

'Ga je?' vraagt Bram. Hij proeft van haar wijn en staat op om ook een glas te halen.

'Ik kan wel twee weken vakantie nemen', zegt Rinette aarzelend. 'Ik ben in geen dertig jaar in Suriname geweest. Het houdt me wel bezig. Iedereen van de familie is al geweest. Nu vroeg ze speciaal of ik kwam. Ik heb er best zin in nu Bouterse niet meer aan de macht is. Maar je vindt het wel goed?'

'Tuurlijk', zegt Bram.

'Het lijkt me wel interessant', zegt Rinette. 'Met deze zus heb ik echt veel gevochten in het verleden. Ze is natuurlijk wel hartstikke christelijk. Dat wordt elke dag vroeg op en...'

'Toen ze hier was, viel dat toch ook wel mee', zegt Bram.

'Jawel', zegt Rinette. 'Maar dit wordt een thuiswedstrijd. Ze zal wel veel bidden.'

'Hardop.'

'Met de bijbel erbij.'

'Ach', zegt Bram. 'Het geeft toch structuur aan het bestaan.'

'Zullen wij dat dan ook maar doen?' vraagt Rinette plagend.

'Néééé!' kreunt Bram.

'Ik vind het niet erg, hoor, om daar twee weken in dat patroon mee te gaan', zegt Rinette. 'We verschillen heftig van mening over hoe we het doen. Alleen haar bekéérzucht. Ze heeft het gevoel of ik ben afgedwaald van de kudde. Maar ze is nu ook directrice van een bejaardentehuis, ze wil me ook laten zien hoe zij daar werkt. Het zal best een emotionele toestand zijn, maar ik vind dat het wel weer eens tijd wordt.' Ze smeert wat kruidenboter op een laatste stukje brood. 'Het was wel leuker geweest als je mee had gekund. Had jij het ook eens gezien.'

Bram fronst: 'Ben je daar, is het geen vakantie. Alleen maar familiebezoek. Ik zou wel naar de binnenlanden willen. Zien waar die plantages waren.'

'Dat je weet waar jouw voorvaderen...'

'...achter de slavinnen aan gezeten hebben!' lacht Bram.

'Ach', zegt Rinette. 'Dat komt een andere keer. Je wilt toch als je 65 bent in Suriname een boerderij beginnen?'

Bram vist naar de laatste mossels. 'Misschien. Dat weet ik nog niet zeker, hoor.'