Samba

Opeens staan ze daar, aan kop van de competitie. Als in een terloopsheid zijn ze naar boven geklommen. Nog geen wedstrijd verloren.

Feyenoord.

Een verslaggever had het over samba in de Kuip. De wals, de tango, de chachacha en de twist komen er ook nog aan. Over een paar weken lees je in de krant: Feyenoord is rock 'n roll. En dat allemaal onder het toeziend oog van Bert van Marwijk. De trainer die als in een terloopsheid is geboren, als in een terloopsheid spreekt, met de vinger wijst, zijn shagje rolt.

Waar denkt Bert op zo'n druilerige donderdagavond aan bij 3-0? Niet aan Leonardo en Gyan, al helemaal niet aan Jorien van den Herik. Hij telt niet eens de doelpunten. Bert denkt aan een jeugdboek. Aan die ene driehoeksverhouding die het dorp in twee vijandige kampen had verdeeld en die zo smartelijk was geëindigd in moord en doodslag. Aan de stand van de gewassen. Aan zijn moeder die laatst nog zei: ,,Doe je sjaaltje om, vat geen kou, mijn jongen.''

De coach van Feyenoord druipt van de achteloosheid. Je kan hem overal tegenkomen waar de schaduw het wint van het licht. Op het perron, achter het loket, in de moestuin, op de staantribune. De dug-out is zijn misverstand. Hoe hij daar gekomen is? Verdwaald! Opeens zat-ie er en hij durfde niet te vragen waar de uitgang was.

Bert van Marwijk is de verademing van het jaar. Gewichtloos oefent hij het hoge ambt van voetbaltrainer uit. Vrij van kak en rococo. Een dienaar van het algemeen die op de vraag naar zijn achtergrond zou zeggen: ,,Ik ben niemand, meneer.''

De reporters van de Britse tabloids zijn dezer dagen uitgerukt om de voetbalgekte te peilen van de familie van Sven-Göran Eriksson. Verslaggevers gingen zijn ouders opzoeken in Zweden, zijn zoon in de Verenigde Staten, zijn broer in Portugal en zijn ex-vrouw in Italië. De oogst was bevredigend: de hele familie is voetbalgek. Dat kom je bij de trainer van Feyenoord niet te weten. Niemand weet waar de familie van Van Marwijk woont.

Het allermooiste is: Bert in regenjas. Eén blik en je waant je in de kou van de ijstijd. Alsof hij zijn stoffelijke resten nog een laatste keer bijeen heeft geschraapt, zo hangt hij in een regenjas. Een hoopje vergeefsheid, niet eens meer in staat tot mozaïek. Bert van Marwijk in regenjas is altijd Allerzielen: bloemen op het kerkhof – en ook zij waaien stuk. Dieper kan herfst niet zijn. En dat staat dus nu aan kop van de Nederlandse competitie. Wat een schitterende schijnbeweging!

Ik hoor Erik Gerets schreeuwen, zie Co Adriaanse ontploffen van woede, ruik het gif in het stampvoeten van Foppe de Haan en denk aan Bert van Marwijk. Niets van dit leven kan hem raken. Elk zuchten is hem vreemd. De koorts van de wedstrijd glijdt van hem af als water van een eend. Extreme opwinding? Hij zou bij god niet weten wat hij zich daar moet bij voorstellen. Met een vallende wimper als teken van leven komt hij de dagen ook wel door.

Pretentieloze beschaving in de dug-out: het kan dus. Ergens in het diepe Zuiden zit nog zo'n man zonder rek- en strekgebaren, zonder kakofonisch talent, zonder misbaar en zonder verleiding tot een karatesprong. Johan Neeskens, misschien iets meer stedeling dan Van Marwijk, maar ook een coach zonder bluf en zonder blaf. Ook hij blijft maar winnen met zijn bescheiden groepje houthakkers. In een terloopsheid die bijna lachwekkend is, is NEC naar de vijfde stek geklommen.

Ooit was er Leo Beenhakker. Tot kilometers in de rondte hoorde je hem ronken. Vervolgens kwam Louis van Gaal. Van op de maan kon je zien dat de grimassen soms groter waren dan het hoofd. Van Marwijk en Neeskens herken je pas als ze voor je staan, als mannen zonder maskers en phonemen. En dan nog is er geen afstand: meer dan het gebeitelde alter ego van de gemiddelde voetballiefhebber zijn ze niet, willen ze ook niet zijn.

Niet Leonardo, Bert van Marwijk is het goudhaantje van Feyenoord. Als ik Van den Herik was, zou ik hem liever vandaag dan morgen een contract voor het leven laten tekenen. Je zoekt je de pleuris om nog een trainer voor de Kuip te vinden die even eenvormig is met de traditie van de club en met de adem van het volk. Van Marwijk for president van Rotterdam en omstreken: zelfs dat zou kunnen.