MEDICIJN TEGEN GRIEP WERKT PREVENTIEF NET ZO GOED ALS VACCIN

Mensen die preventief het medicijn zanamivir nemen zodra iemand in hun naaste omgeving de griep krijgt, verkleinen de kans dat ze zelf ook griep krijgen aanzienlijk. Dat blijkt uit een onderzoek bij honderden Amerikaanse, Schotse en Finse gezinnen. Zanamivir is een vertegenwoordiger van een nieuw type geneesmiddelen tegen griep dat de oorzaak van alle ellende, het influenzavirus, aanpakt.

Wie ongevaccineerd met het influenzavirus besmet raakt, is gewoonlijk veroordeeld tot een weekje symptoombestrijding en uitzieken. Zanamavir en soortgelijke middelen bestrijden het virus zelf, maar dat lukt het best als de toekomstige patiënt er al bij de eerste ziekteverschijnselen mee begint. Hij is dan één à twee dagen eerder beter. Wie eerst afwacht of het kwakkelige gevoel doorzet toch een echte influenza komt te laat, want als het virus in het lichaam om zich heen heeft kunnen grijpen, helpen de nieuwe middelen niet meer. Daar komt bij dat ze (nog) niet tegen alle varianten van het virus helpen. Het nadeel van deze aanpak is dat een kuurtje moet dan beginnen op een moment dat niet zeker is of het wel wat uithaalt en de winst - twee dagen eerder genezen van een kwaal die vanzelf ook overgaat - is bescheiden.

Wellicht heeft het zin om nog eerder te starten dan na begin van de eerste verschijnselen. Dat was de centrale vraag van het nu gepubliceerde onderzoek. Het is uitgevoerd bij gezinnen, omdat veel grieppatiënten door gezinsleden worden aangestoken. Zodra één van de gezinsleden verschijnselen van griep vertoonde, kregen de anderen gedurende tien dagen zanamivir of een placebo (nepmiddel), zonder te weten wat het was. In de gezinnen die zanamivir kregen nam het aantal griepgevallen zienderogen af. Slechts 4 procent van de mogelijke slachtoffers kreeg griep, tegen 19 procent in de placebogroep: een afname van bijna 80 procent. Onaangename neveneffecten of tekenen van virusresistentie werden niet waargenomen (The New England Journal of Medicine, 2 nov).

Het middel is daarmee bij dit gebruik ongeveer even effectief als de griepvaccinatie, die 75 à 80 procent van de griepgevallen voorkomt. Maar de werkelijke preventieve waarde is nog niet vast te stellen. Daarvoor ontbreken nog veel essentiële gegevens. Een belangrijke vraag is bijvoorbeeld of preventieve zanamivir-gebruikers immuun voor het virus zijn geworden. In dat geval zou één kuurtje net als een griepvaccinatie een heel griepseizoen meegaan. Het is echter ook denkbaar dat het virus zo snel werd uitgeschakeld dat er geen tijd was om er weerstand tegen op te bouwen. Als dat zo is, moet bij elk griepje opnieuw gekuurd worden. Zanamivir wordt in Nederland niet vergoed en een kuur kost vijftig gulden.