Koningen van de uitgestelde climax

De muziek van Special Delivery is fusie-muziek. Geen fusie in de letterlijke zin van fusion, de gladde mix van rock en jazz die in jaren zeventig zo populair was, maar een versmelting van elementen uit verschillende genres.

De gecomponeerde thema's worden gekarakteriseerd door een sonore elegantie die klassiek aandoet. Tegelijkertijd zijn ze van een pakkende eenvoud die je gewoonlijk alleen in de popmuziek tegenkomt. De geïmproviseerde intermezzi kennen echter weer de intonatie en timing die eigen is aan jazz.

Dat het kwartet zich ook qua rolverdeling niet aan traditionele patronen houdt, was gisteren in Vredenburg uitgebreid te horen. Meer dan eens namen pianist Ed Baatsen en rietblazer Nils van Haften een ondersteunende rol op zich terwijl bassist Henk de Ligt zich uitleefde in lange, gestreken solo's. En ook drummer Wim Kegel kreeg volop de ruimte om binnen de grenzen van de composities naar eigen inzicht accenten te plaatsen.

Toch was het vooral Baatsen die zijn stempel drukt op het geluid van de groep. Van zijn repetitieve motiefjes gaat een bijna hypnotiserende werking uit. Maar hij is ook niet bang met een paar stevig aangezette akkoorden zijn collega's mee te trekken in een paar maten collectieve improvisatie. Om daarna gelanceerd te worden in het brede gebied tussen ronkende romantiek en staccato abstractie.

De band borduurt tijdens dit soort pianistische uitstapjes gewoon voort op de sterk percussieve thema's. De mannen van Special Delivery bewijzen zichzelf hiermee als koningen van de uitgestelde climax.

De ingehouden spanning wordt hier en daar even opgeheven door een klaterend pianoriedeltje hier of een ruw gerande uithaal op basklarinet daar, maar tot werkelijke uitbarstingen komt het vrijwel nooit. Toch gaat dit niet ten koste van de niet geringe stuwkracht van het kwartet.

Hoe dit mechanisme werkt, was vooral goed te horen in de nieuwe compositie Suite in Four Parts. In toenemende mate van heftigheid varieert de band hier op een in wezen minimalistisch thema. Lichte verschuivingen in stijl en sfeer van hoekig naar vloeiend melodisch naar swingend zijn voldoende om een vol kwartier te blijven boeien.

Special Delivery doet zijn naam eer aan. Het is meer het bijzondere karakter van de bezorging van het muzikale pakketje dan de omvang van het idee dat erin zit, die er toe doet.

Concert: Special Delivery. Gehoord: 2/11 in Vredenburg, Utrecht. Herh: 22/11 Desafinado, Middelburg; 26/11 Verkadehuis, Roosendaal.