Sugarland Express

Ieder mens heeft eigenschappen die zich verraden in details. Zo wijst een wegkijkende blik op verlegenheid. Een filmmaker gebruikt dat om zijn personages te schetsen. En een regisseur die erop vertrouwt dat zijn publiek hieraan genoeg heeft om de karakterpsychologie te begrijpen, laat overvloedige verbale uitleggerij dus achterwege.

Steven Spielberg toont zich zo'n visueel ingestelde filmmaker in zijn eerste bioscoopfilm The Sugarland Express. Zijn latere werk is nogal bombastisch doordat zowel dialogen en muziek als special effects de kijker erop wijzen: `Kijk goed, dit is een belangrijk moment, mis het niet!' The Sugarland Express is veel subtieler en geeft elk personage een onthullend detail. Zo spaart de heldin van het verhaal, Lou Jean Poplin, benzinezegeltjes die ze zelfs midden in een shoot out veiligstelt.

Beter had Spielberg haar niet kunnen typeren: straatarm, onschuldig, tikje hysterisch, tikje ontwapenend. In een samen met haar echtgenoot gekidnapte politieauto (inclusief agent Maxwell Slide) is ze op weg naar Sugarland, waar hun baby in handen dreigt te raken van een ouder adoptie-echtpaar. De mooiste karakterschets is die van agent Slide. De vader van Lou Jean is ingeschakeld om haar over te halen met de ontvoering te stoppen. Dit doet hij op nogal brute wijze, zijn dochter via de politieradio de huid volscheldend. Gelukkig is Lou Jean even weg en zodra ze terugkomt, schakelt Maxwell meteen de radio uit. Een gracieus gebaar waarmee hij treffend neergezet wordt. Een ander puur visueel middel tekent de situatie waarin de Poplins zich bevinden. Ze komen terecht bij een openluchtbioscoop en zien vanuit hun trailer een cartoon met de Road Runner, die, zoals altijd, achtervolgd wordt. Net zoals de Poplins achterna gezeten worden door de halve politiemacht van Texas.

Ook maakt Spielberg prachtig gebruik van het glooiende landschap waarin politiewagens opeens verschijnen, om plotseling weer te verdwijnen achter een heuvelrug. En shots van de Poplins in de politiewagen worden afgewisseld met wijdere shots van de steeds groter wordende politiemacht die hen achtervolgt, waardoor het publiek het reilen en zeilen van beide partijen in het conflict kent. In 1974 was Spielberg al een kundig verteller.

The Sugarland Express (Steven Spielberg, 1974, VS), NET 5, 23.15-1.20u.

    • André Waardenburg