Getijdenrivier Eems krijgt ruimte

Zeven Nederlandse en Duitse natuurorganisaties willen dat de Nederlands-Duitse grensrivier de Eems de ruimte krijgt.

In Groningen werd hiervoor gisteren het herstelplan `Levende Eems' gepresenteerd. Het plan, dat in opdracht van de Waddenvereniging werd opgesteld, beoogt het natuurgebied te herstellen, waarbij het gebied beschermd blijft tegen stormvloed en er tevens ruimte blijft voor economische activiteiten. De Eems is een van de laatste getijdenrivieren in West-Europa en mondt uit in de Waddenzee, waar het natuurgebied de Eems-Dollard ligt.

Het regelmatig uitbaggeren van de Eems - voor grote cruiseschepen van scheepsbouwer Meijer in Papenburg - heeft het rivierwater van de Beneden-Eems de laatste tien jaar troebel en zuurstofarm gemaakt, stellen de milieorganisaties, waaronder het Wereld Natuur Fonds, Natuurmonumenten, het Groninger Landschap en de Bund für Umwelt und Naturschutz Deutschland. Stroomsnelheden zijn toegenomen en flora en fauna die afhankelijk is van zoet-zout-overgangen zijn afgenomen. De slechte waterkwaliteit zou al gevolgen hebben voor de visstand. Nu een stormvloedkering (Emssperwerk) wordt gebouwd in de Eems bij Gandersum wordt dit internationale natuurgebied Eems-Dollard verder aangetast, vrezen de natuurorganisaties.

In het herstelplan wordt gepleit voor het openen van zomerdijken en het creëren van `gecontroleerde overstromingsgebieden': kwelders die bij stormtij onder water komen te staan, omdat de rivierdijk overloopt. Doordat het water zich verspreidt over een groot aantal kwelders, slikken en uiterwaarden, wordt de golfslag van de rivier minder hoog en vermindert de kracht van het water op de dijk. Een landwaartse ringdijk moet het achterland tegen het water beschermen. Volgens de natuurorganisaties wordt gecontroleerde overstroming al met succes toegepast tijdens hoogwater in de Schelde. Door het grotere areaal kwelders zullen kleideeltjes over een groter oppervlak bezinken, waardoor minder klei in de vaargeul terechtkomt.

Baggeren is dus minder vaak nodig, wordt gesteld. Het vele baggeren houdt de Eems op een volgens de organisaties onnatuurlijke diepte van 7.30 meter, terwijl de natuurlijke diepte tussen de anderhalf en vier meter bedraagt.

Meer kwelders bevorderen de vegetatie, waaronder zeekraal, zegge en rietkragen en zijn bovendien geschikt voor ecologische boerenbedrijven. De in ons land uitgestorven otter zou weer kunnen worden uitgezet in dit vochtige landschap met zijn gevarieerde vegetatie, menen de milieuorganisaties.

Het Eems-Dollardgebied is door Duitsland en Nederland erkend als ,,wetland met internationale betekenis''. Vier jaar geleden ondertekenden beide landen een milieuprotocol, waarin ze zich verplichtten de kwaliteit van de natuur en het water in het gebied te verbeteren.