Nooit meer gewone thee

Winkelen in een van de grote steden is leuk, maar de kleinere steden hebben zo hun eigen charme: kleinschaliger, minder druk en goed te doen in een paar uur. Agenda ging shoppen in Leiden.

Boven de lage huizen van de oude binnenstad rijst de Pieterskerk uit als de Jungfrau, aldus Harry Mulisch in De ontdekking van de hemel. De kerk, nu in gebruik als concertzaal en congresruimte, is inderdaad het middelpunt van Leiden. Er omheen vinden we het Rapenburg, wel de mooiste gracht van de stad genoemd, het Academiegebouw en de Hooglandse Kerk.

Mulisch schrijft over een smalle straat achter de Pieterskerk waar het antiquariaat `Lof der Zotheid' is gevestigd. De twee hoofdpersonen van De ontdekking van de hemel, Onno en Max, ontmoetten in deze boekhandel Ada, die in de achterkamer cello speelde. In de Nieuwsteeg, een smalle straat achter de kerk, is sinds 1894 boekenantiquariaat Burgersdijk en Niermans. Op het uithangbord staat de naam van het pand: Templum Salomonis, `Tempel der wijsheid'. (Nieuwsteeg 1, 071-5121067; ma t/m vr 09-18u, za 11-17u).

We verlaten Mulisch en lopen richting Breestraat, langs Het Hoedengilde op Pieterskerkchoorsteeg 14. Ondanks de chique uitstraling zijn hier al leuke baretten te koop voor ƒ25. Natuurlijk zijn er ook hoeden van topontwerpers als Mirjam Nuver en Eugenie van Oirschot. Opvallend zijn de pagodes, hoedjes als een Chinees bouwsel, met allemaal laagjes. Ook verkrijgbaar als regenpagode. (071-5124193; di-wo 10-17u30, do 10-21u, vr 10-17u30, za 10-17u).

Noordelijk van de Pieterskerk loopt de Muskadelsteeg naar het Gerecht. Dit gebouw maakt deel uit van de rechtenfaculteit, vroeger was het een gevangenis. De tralies zijn nog bewaard gebleven. De cipier woonde aan de overkant, in `t Suppiershuysinghe. Daarin is nu het Koffiehuisje gevestigd, niet vergeten de zelfgebakken appeltaart te proberen. In de oude woonkamer van de cipier staan kleine kerkbankjes en in de achterkamer kun je tussen 11 en 15u belegde broodjes halen. (Papengracht 40; 071-5132829; dagelijks 10-21u30). Vijftig meter verder, de Langebrug in, treffen we een aantal leuke winkels aan, zoals Hot Couture, een smal winkeltje met tweedehandsspullen van gala-handschoenen, rucheblouses tot kitscherige schilderijen. (Langebrug 69; 071-5142793; wo t/m za 12-18u). Geen rare kleren of bijzondere attributen heeft Second Trend aan de overkant. Deze winkel is voor mensen die meer van goedkoop dan van tweedehands houden. De kleren zien er redelijk nieuw uit en zijn van bekende merken: Manfieldschoenen en rokjes van Vanilia. Het is eigenlijk een heel gewone winkel, maar dan een stuk goedkoper. Een echt leren broek bijvoorbeeld kost ƒ100. (Langebrug 20 G; 071-5134570; di t/m za 10u30-18, do tot 21). In een woonhuis is de bloemenwinkel Fiori gevestigd. Hier staan stellingen met zinken emmers vol paradijsvogelbloemen (strelitzia) en rozen uit Ecuador. Achter de bloembinderij ligt een wilde, oude tuin. In de opkamer worden vazen verkocht en kransen van bollen knoflook met veertjes en parelmoeren kralen. (Langebrug 28; 071-5125755; di t/m vr 9-18u, za 9-17u). Een eindje verderop is 't Spiegel, gespecialiseerd in antieke Franse spiegels. Pronkstuk is een bladgouden exemplaar van bijna tweeënhalve meter hoog, met guirlandes in de vorm van druiventrossen. (Langebrug 91, 071-5124958, do t/m za 10u30-17u).

Parallel aan de Langebrug is de Breestraat. Deze straat wekt op winkelgebied meer verwachtingen dan hij waarmaakt, behalve voor liefhebbers van computers en kledingzaken met gebloemde blousen en `gouden' knopen. Een winkel die meer de moeite waard is, is Hans Vink Scandinavische kleding. De modellen zijn tijdloos: kleurig, veel kobaltblauw, en ruim vallend, waardoor de bonte motieven op de stof beter uitkomen. Bij elke outfit is een passende sjaal uit te zoeken: handbedrukte, zijden sjaals in alle kleuren van de regenboog. (Breestraat 119; 071-5122839; ma t/m vr 9u15-17u30, za 9u30-17u).

Waar de Breestraat rechts afbuigt, is links de Hogewoerd. Sinds september zit Fausto op nr 53. De winkel doet in Hugo en in Boss Sport, de casual lijn van Hugo Boss. Lekkere truien en vestjes, maar toch hip. (071-5122845; ma 13-18u, di-wo-vr 10-18u, do 10-18u, 19-21u, za 10-17u). Voor de allerkleinsten tot en met kinderen met maat 176 is aan de overkant Tokkelientje. Deze winkel oogt niet alleen als een `normale' kledingzaak, er worden ook kleren verkocht die je als volwassene best zou willen dragen. Dat is niet verwonderlijk: de meeste kleren zijn van merken die ook volwassen kledinglijnen hebben, zoals Diesel en French Connection. (Hogewoerd 10a; 071-5128442; ma 13-17u30, di t/m vr 10-17u30, do ook 19-21u, za 10-17u).

Het meest karakteristieke winkeltje van de Hogewoerd is zonder twijfel Het Klaverblad. In dit 18de-eeuwse pand worden 30 soorten koffie en 160 soorten thee verkocht. Van hun eigen thee-melanges is de Sir William Wilson het bekendst, een sterke Earl Grey, maar ook bijzonder is de Blue Lady, met korenbloem, goudsbloem en rozenblad. Het Klaverblad heeft 16 soorten groene thee, van ƒ3,45 tot de Jade Oolong van ƒ28,50 / 100 gr. Na deze verfijnde thee ruikt de gewone zwarte afschuwelijk... (Hogewoerd 15; 071-5133655; di t/m za 10-18u). De Poolse, handbeschilderde theepotten die ze bij Het Klaverblad verkopen, zul je bij Kitchen Art op Botermarkt 13 niet vinden, maar wel modern keukengerei, zowel design als functioneel. Hier verkopen ze messen, pepermolens en koffiekannen, en leuke gadgets zoals een gratenpincet, roestvrijstalen zeep en amuse-lepels die zelf kunnen staan. (071-5134621, di t/m vr 9u30-18u, do ook 19-21u, za 9-17u). Aan de overkant heet de Botermarkt Nieuwe Rijn. Tussen de vele cafés ligt een aantal woonwinkels verscholen; niet alleen op de Nieuwe Rijn zelf, het loont ook de moeite hiervoor de Burgsteeg, bij de overdekte Koornbrug, in te slaan. Hier is ook het schoenenwinkeltje De gelaarsde kat. Het aanbod is beperkt, maar voor Leidse begrippen uitzonderlijk hip. (Burgsteeg 4; 071-5133153; di-wo-vr 10-17u30, do 10-21u, za 10-17u).

Waar de Nieuwe en de Oude Rijn samenkomen, staat de Burcht. Wie de honderd treden beklimt, weet zich verzekerd van een weids uitzicht over de stad, met westelijk de krioelende menigte in de Haarlemmerstraat. Daar is op nr 54, vlakbij de Hartebrugkerk, Blue Moon gevestigd. Dit lijkt een winkel waar de meest uiteenlopende, bijzondere dameskleding verzameld is, maar bij nadere inspectie blijken er ook gewoon Corel- en Tarq-broeken verkocht te worden. Verder is er voornamelijk alternatieve of juist chique kleding te koop: gebreide of felbedrukte broeken, Chinese jurken en tie-dye shirts. Boven is een hele verdieping ingeruimd voor gala-jurken.

De straat langs de Hartebrugkerk is de Lange Mare, waar nummer 44a hét adres is voor goede en goedkope bonbons. De cacaoboter is bewaard gebleven, daarom smaakt de chocolade zo lekker; de substantie smelt op de tong, zonder brokkelig te worden. Van Lith-chocolatiers heeft 31 soorten, voor ƒ3/100 gr. (071-5128077; di t/m vr 12-18u, za 9-17u). Een waarschuwing voor wie Leiden niet kent: op de hoek van de Haarlemmerstraat en de Lange Mare staat elke dag Fred. Fred is een grijze man in trainingspak, die iedereen begroet met een zacht: ,,hóóói...!'' Begin nooit zelf met groeten, want dan reageert hij verbaasd: ,,Maar ik ken jou helemaal niet...''