Vrijhandelsakkoord negen landen Afrika

De staatshoofden van negen landen in Oost- en zuidelijk Afrika hebben gisteren in de Zambiaanse hoofdstad Lusaka een vrijhandelsakkoord getekend, als eerste fase in een nauwere samenwerking en regionale economische integratie.

Het handelsakkoord werd gesloten onder auspiciën van de grotere Gemeenschappelijke markt (21 leden) voor oostelijk en zuidelijk Afrika (COMESA). Maar de meeste lidstaten van die organisatie hadden niet op tijd hun douanetarieven voor de onderlinge handel verlaagd. Daardoor ontstaat er nu een COMESA met twee snelheden, waarbij negen landen vooroplopen met een douane-unie om hun onderlinge handel te versterken.

De ondertekenaars van gisteren zijn Djibouti, Egypte, Kenia, Madagascar, Malawi, Mauritius, Sudan, Zambia en Zimbabwe. Samen hebben ze 180 miljoen inwoners en een bruto nationaal inkomen van 132,9 miljard dollar. Een aantal van deze negen behoort tot de armste landen ter wereld. De overige COMESA-landen zijn welkom om zo snel mogelijk toe te treden tot de vrijhandelszone, zodra ze hun douaneheffingen voor de deelnemers verlagen, zei secretaris-generaal Erastus Mwencha van COMESA gisteren.

Veel Afrikaanse landen weigerden echter lid te worden omdat ze vrezen dat hun economie wordt geschaad door de grotere, rijkere buurlanden. Door verlaging van de importtarieven zouden hun industrieën marktaandeel verliezen, en zou de werkloosheid oplopen waardoor sociale en politieke problemen kunnen rijzen.

Tanzania is daar een voorbeeld van. Dat land verklaarde toetreding tot de vrijhandelszone uit te stellen omdat zijn economie nog te zwak is om buitenlandse concurrentie te kunnen weerstaan. Maar ook Zuid-Afrika, met verreweg de sterkste economie in de regio, was gisteren in Lusaka opvallend afwezig.

Premier Sir Anerood Jugnauth, voorzitter van COMESA, omschreef het handelsakkoord als een ,,nieuwe era'' in Afrika. ,,Mijn wens is dat wij allen ons wijden aan het streven naar integratie en elkaar bijstaan zodat al onze leden zo snel mogelijk kunnen toetreden tot deze vrijhandelszone'', zei Jugnauth. Maar hij waarschuwde tegelijkertijd dat een volledige integratie, economische liberalisering en een gemeenschappelijke munt voor alle COMESA-leden, die gepland staat voor het jaar 2025, ,,een weg vol valkuilen'' is.

Volgens secretaris-generaal Mwencha zal een vrijhandelszone van alle COMESA-landen echter ook voor meer ontwikkelingssteun en een beter wegennet in de regio zorgen.