Regels voor gendieren blijven streng

Genetische modificering van proefdieren blijft onderworpen aan de bestaande procedure van vergunningverlening. De ministers Brinkhorst (Landbouw) en Borst (Volksgezondheid) wilden de procedure verkorten.

De ministers hadden voorgesteld de publieke hoorzitting af te schaffen, die nu nog verplicht is voor elke aanvraag van een vergunning. De Tweede Kamer vindt het te vroeg om de ethische toets alleen over te laten aan de daartoe ingestelde Commissie Biotechnologie voor dieren, een panel van deskundigen.

Alleen in Nederland bestaat een uitgebreide openbare procedure voor het toetsen van de ethische voorwaarden van genetische proeven met dieren voor de volksgezondheid. De noodzaak van een vergunning komt voort uit het in Europa unieke `nee-tenzij'-principe dat Nederland hanteert. Genetische modificatie van dieren voor proeven is in principe verboden, tenzij er zwaarwegende maatschappelijke belangen tegenover staan, zoals de ernst van de ziekten waarvoor een bestrijdingswijze wordt gezocht. Ook mogen er geen alternatieve wijzen van onderzoek zijn.

Brinkhorst en Borst waren voor het afschaffen van de publieke hoorzitting bij het verlenen van vergunningen omdat die, zo schrijven zij aan de Kamer, ,,alleen bezocht worden door dieren-welzijnsorganisaties die toch al tegen dierproeven zijn''. In plaats daarvan stelden de bewindslieden voor een keer per half jaar een algemene bijeenkomst voor maatschappelijke discussie te organiseren, waar ,,over fundamentele aspecten van beleid van gedachten kan worden gewisseld''. De Tweede Kamer is ook voorstander van zulke halfjaarlijkse discussies, maar niet in plaats van de hoorzittingen. Brinkhorst en Borst kwamen daarop gisteren met het voorstel de publieke hoorzittingen voor elke vergunning ,,nog een jaar of twee'' te handhaven en pas daarna eventueel alleen de discussies te handhaven.

De beide ministers hebben herhaaldelijk gepleit voor soepelere regels voor de toepassing van genetische modificatie bij dieren. Zij vinden dat de gezondheidszorg daarbij gebaat is en vrezen dat Nederland zich met een eenzijdige ethische positie isoleert van internationaal onderzoek. De Kamer ging gisteren wel akkoord met het voorstel de vergunningsplicht af te schaffen voor proeven met kleine ongewervelde dieren zoals de fruitvlieg, de worm en de bladluis. Een paar weken geleden vreesden de christelijke partijen, de PvdA, GroenLinks en de SP dat daarmee ,,een glijdende schaal'' werd betreden. Volgens Brinkhorst is daarvan geen sprake. De vergunningsplicht moet volgens hem worden afgeschaft omdat deze dieren te klein zijn om hun welzijn na genetische modificatie te meten. Doordat PvdA-woordvoerster Swildens gisteren toch toegaf aan dat argument, is hier nu een Kamermeerderheid voor.