`Crisis rond centrale-Temelín voorbij'

De Tsjech glimlachte alsof er niets aan de hand was, de Oostenrijker hield zijn gezicht strak in de plooi. Op de omstreden kerncentrale in Temelín zetten de Tsjechische ingenieurs intussen een nieuwe opstartfase in.

Na maanden van politieke spanning tussen Oostenrijk en Tsjechië hebben de Tsjechische premier Miloš Zeman en de Oostenrijkse kanselier Wolfgang Schüssel elkaar gisteravond voor het eerst in de ogen gekeken. Dat gebeurde in het Tsjechische Zidlochovice.

Oostenrijk eist dat Tsjechië het opstarten van de kerncentrale Temelín, vijftig kilometer van de Oostenrijkse grens, ten minste tijdelijk onderbreekt. Volgens Wenen is er onvoldoende onderzoek verricht naar de milieugevolgen van de centrale. Ook willen de Oostenrijkers, die de afgelopen maanden herhaaldelijk de grens met Tsjechië blokkeerden, duidelijker informatie over wat zich binnen de centrale afspeelt.

De bouw van de centrale bij Temelín dateert van begin jaren tachtig. Het ging toen om een ontwerp van Sovjet-makelij. Na de val van het communisme werd de bouw enige tijd stilgelegd. Begin jaren negentig besloot de Tsjechische regering de centrale toch af te bouwen. De oorspronkelijke techniek werd aangevuld met een veiligheidssysteem uitgevoerd door het Amerikaanse Westinghouse.

Deze zomer werd, onder groot protest van Oostenrijk – uitgesproken tegenstander van kernenergie – een begin gemaakt met het opstarten van de centrale. De Tsjechische en Oostenrijkse pers hebben sindsdien regelmatig melding gemaakt van problemen in de centrale van Temelín. Volgens het elektriciteitsbedrijf CEZ dat Temelín beheert, verloopt alles echter volgens plan. Gisteren kreeg het bedrijf toestemming om de belasting van de centrale op te voeren. CEZ hoopt dat Temelín begin 2001 stroom levert.

De kwestie heeft in binnen- en buitenland voor flinke spanning gezorgd. President Havel van Tsjechië is zijn eigen regering openlijk afgevallen over het beleid rond de centrale. Hij vindt dat Praag meer begrip moet hebben voor de Oostenrijkse zorgen. Oostenrijk heeft Tsjechië gedreigd met een veto inzake het lidmaatschap van de Europese Unie. In de onderhandelingen over toetreding tussen Tsjechië en de lidstaten weigert Wenen op dit moment zijn goedkeuring te geven aan het energiehoofdstuk.

Schüssel en Zeman zeiden gisteren dat de `bilaterale crisis' voorbij is. De twee landen zullen de Europese Commissie vragen om te bemiddelen en mogelijk richtlijnen op te stellen voor nucleaire veiligheid in Europa. Praag gaat intussen gewoon door met het opstarten van de centrale.