Blair strooit met contracten voor marineschepen

Tony Blair, de Britse premier, houdt angstvallig verborgen wanneer hij parlementsverkiezingen wil houden. Maar Noord-Ierland, Schotland en het noordoosten van Engeland weten dat het aftellen is begonnen. Blair en zijn ministers deelden daar vorige week contracten uit voor de nieuwbouw van marineschepen ter waarde van 1,3 miljard pond (4,8 miljard gulden). Drie noodlijdende werven en meer dan 2.500 arbeidsplaatsen zijn daarmee gered. De premier hoopt met een cadeautje uit de overbloezende schatkist tevens steun te vinden op drie politiek-strategische plaatsen in het land.

In Belfast gaf Blair donderdag Harland & Wolff opdracht om twee transportschepen van het type roll-on-roll-off (roro) te bouwen, die Britse troepen snel naar een rampgebied moeten kunnen vervoeren. De order redt H&W, waar in 1911 de Titanic van stapel liep, het leven. Vorige maand werden al 600 van de 1.200 man ontslagen en voor de nabije toekomst is het orderboek zo goed als leeg. Blair refereerde donderdag dan ook aan de ,,harde tijden'' die Belfast doormaakt. Dat was een dubbele boodschap: de opdracht van 800 miljoen pond moet óók helpen om in Ulster de groeiende twijfel weg te nemen aan de Londense steun voor de protestantse zaak.

John Reid, minister voor Schotland, deelde in Govan bij Glasgow een order uit voor nieuwbouw van twee amfibische landingsschepen. De Govan-werf werd vorig jaar al nipt van de ondergang gered. Het gelijknamige kiesdistrict vol teleurgestelde arbeiders, voorheen een Labourbolwerk, zou bij de volgende verkiezingen wel eens op de Scottish National Party (SNP), de belangrijkste oppositiepartij in het noorden, kunnen stemmen.

En de werf Swan Hunter in Wallsend bij Newcastle-upon-Tyne, in 1995 door twee Nederlanders van bankroet gered, mag die landingsschepen niet alleen ontwerpen, maar er zelf óók twee bouwen. Dichtbij liggen immers de kiesdistricten van Blair én diens sleutelministers Peter Mandelson (Noord-Ierland, tevens partijstrateeg), Stephen Byers (Handel), Nick Brown (Landbouw) en Alan Milburn (Volksgezondheid).

De vakbonden en sommige scheepswerven bezien de orders overigens met gemengde gevoelens. Het zou een `troostprijs' zijn, nadat de Britse regering vorige maand onder een storm van protest besloot vier van de zes geplande roro-schepen te laten bouwen in Duitsland. Schepen voor de Britse marine moeten wettelijk in het Verenigd Koninkrijk worden gebouwd. Maar het ministerie van Defensie houdt staande dat de transportschepen commerciële opdrachten uitvoeren als ze niet voor oorlogsdoelen worden ingezet. Daarom golden Europese in plaats van Britse competitieregels en ging de order naar de goedkoopste bieder, een werf in het Duitse Flensburg.

,,Zie je de Duitsers, Fransen, Spanjaarden en Italianen hun schepen al in het Verenigd Koninkrijk laten bouwen'', reageerde een anonieme Britse scheepsbouwer vorige week. Volgens Britse werven die tevergeefs naar de order hadden gedongen, konden de Duitsers onder de prijs werken dankzij oneigenlijke subsidies.

De zes roro- en vier landingsschepen maken deel uit van de plannen om de Britse strijdkrachten beter toe te rusten voor militaire operaties overzee, een hoofdtaak volgens de door de regering-Blair opgestelde Strategic Defense Review. Ze sporen ook met Blairs voornemen een hoofdrol te spelen bij het versterken van de Europese defensie-identiteit. Het uitbreiden van het Europese vermogen snel grote hoeveelheden materieel en manschappen te vervoeren – strategic lift – heeft daarbij prioriteit.

De order overbrugt in Glasgow de periode tot de bouw begint van de nieuwe luchtverdedigingsfregatten van het Type 45, dat nu nog op de tekentafel staat. De Britse wapenfabrikant BAe Systems, die de werf van Govan vorig jaar overnam van het Noorse Kvaerner, is hoofdaannemer voor de eerste drie en gaat er twee in Glasgow bouwen. Een derde fregat zal worden gebouwd bij Vosper Thornycroft in Southampton.

Voor de rest van de serie, twaalf in totaal waarvan het laatste schip in 2014 van stapel zal lopen, zal een competitie worden uitgeschreven. Tegelijkertijd moeten ook twee nieuwe Britse vliegdekschepen à twee miljard pond worden gebouwd.