Noord-Ierse premier zet Sinn Féin uit raad

Het Noord-Ierse vredesproces stevent af op een nieuwe crisis nu het katholieke Sinn Féin weigert zich neer te leggen bij sancties die de protestantse regeringsleider David Trimble heeft opgelegd.

Trimble kondigde zaterdag de schorsing aan van de twee Sinn Féin-ministers uit de zogeheten ministeriële Noord-Zuid-raad, totdat het verboden Ierse Republikeinse Leger (IRA), de militaire tak van Sinn Féin, zijn officiële contacten met de internationale commissie voor ontwapening hervat. De raad is een overlegorgaan met de Ierse republiek waaraan juist Sinn Féin grote waarde hecht.

Protestanten vinden algemeen dat de IRA moet ontwapenen als Sinn Féin het recht wil houden op ministers in het democratische zelfbestuur van Noord-Ierland. Haviken in de Ulster Unionist Party (UUP) onder leiding van Jeffrey Donaldson eisten echter dat Trimble Sinn Féin daartoe een ultimatum stelde. De jongste inspectie van een IRA-arsenaal, vorige week, kon hen niet vermurwen. Trimble slaagde er zaterdag tijdens een partijcongres in Belfast ternauwernood in om een leiderschapscrisis af te wenden door de schorsing van Sinn Féin in de Noord-Zuid-raad af te kondigen.

Sinn Féin-leider Gerry Adams zei gisteren echter zich niet ,,mak te zullen neerleggen'' bij de sancties. Hij zei ,,bedroefd'' te zijn over de ,,pogingen van de Unionisten ons te koeioneren''. ,,Zij denken nog steeds dat ze de dienst uitmaken.'' Adams zei te hopen op een nieuwe interventie door de Britse premier, Tony Blair, die vorige week al Belfast aandeed voor overleg met beide partijen. Hij kondigde aan dat Sinn Féin-minister Bairbre de Brun (Gezondheidszorg) vrijdag de geplande zitting van de raad gewoon zal bijwonen.

De uitkomst van het UUP-congres bracht ook verschillen aan het licht tussen Londen enerzijds en Dublin en Washington anderzijds. De Britse minister voor Noord-Ierland, Peter Mandelson, die zich actief heeft ingezet voor Trimble's politieke overlevingskansen, verwelkomde de ,,beperkte'' sancties. Maar de Ierse regering liet weten ,,bezorgd'' te zijn en een woordvoerder van het Witte Huis zei dat Noord-Ierland zich moet ,,concentreren op insluiten, niet uitsluiten''. De Britse regering zou deze week steun willen krijgen van Dublin voor een ,,grotere rol'' voor de ontwapeningscommissie onder leiding van de Candese ex-generaal John de Chastelain.