`Ambtenaar mag ook korting krijgen'

Ambtenaren krijgen korting bij winkels. Daar is niet veel mis mee, vindt AbvaKabo-bestuurder Xander den Uyl.

Een ambtenaar bedingt bij de plaatselijke autodealer een fikse korting bij aanschaf van een nieuwe auto. AbvaKabo-bestuurder Xander den Uyl vindt dat moeilijk te verbieden. ,,Er zit altijd korting op een nieuwe auto. En hoe zou een ambtenaar nou kunnen weten dat zijn buurman maar 500 gulden korting krijgt en hij duizend gulden, omdat hij toevallig ambtenaar is.''

Ambtenaren van gemeenten en departementen maken op grote schaal gebruik van kortingsregelingen bij winkels en bedrijven, zo is gebleken uit een inventarisatie van deze krant. De regelingen worden bedongen door personeelsverenigingen. Een kleine greep: Medewerkers van het ministerie van Financiën krijgen de hamburgers bij Burger King tegen een gereduceerd tarief. In Eindhoven en Rotterdam kunnen de gemeenteambtenaren goedkoper tanken. De 4.500 ambtenaren in Dordrecht kunnen met hun kortingspas terecht bij 84 bedrijven in de buurt.

Vakbondsman Xander den Uyl erkent dat aan de kortingsregelingen risico's kleven. Zeker als het om grote bedragen gaat. Maar Den Uyl heeft de indruk dat de kortingsregelingen veelal niet meerdan ,,een paar procentjes'' betreffen.

Kamerlid Duijkers (PvdA) noemde kortingsregelingen een vorm van `passieve corruptie'. Overdreven?

,,Dat is te stevig. Als de ondernemingsraad van een gemeente korting bedingt, dan wordt het discutabel. De OR is onderdeel van de gemeente. De personeelsvereniging is een andere rechtspersoon. De AbvaKabo is ook een vereniging van ambtenaren. Via ons kunnen de leden ook kortingen krijgen. Mag dat dan ook niet meer?''

De winkeliers zien dat onderscheid tussen de juridische status van vereniging en gemeente toch niet?

,,De regelingen zijn vooral interessant voor winkeliers, omdat ze daarmee een grote groep klanten krijgen. Niet omdat ze daarmee beleidsbeslissingen kunnen beïnvloeden. In kleine gemeenten moet je oppassen, dat wel. Maar het is iets dat algemeen gebruikelijk is. Ook personeelsverenigingen van bedrijven bedingen kortingen.''

De overheid is toch iets anders dan het bedrijfsleven?

,,Dat vind ik niet. De integriteit hoort in het bedrijfsleven net zo belangrijk te zijn als in het openbaar bestuur.''

Is het niet beter voor ambtenaren om niets te accepteren, de zogenoemde nuloptie?

,,De nuloptie bestaat niet. Wat je wel en niet accepteert zal altijd een grijs gebied zijn. Twaalf jaar geleden stelde minister Dales dat veel reizende ambtenaren hun `frequent flyer miles' moesten inleveren. Maar toen kreeg je discussie over de vraag of dat ook voor de Shell-zegeltjes moest gelden. En wat moet de ambtenaar doen bij de autodealer, of als hij een fiets koopt? Hij hoeft toch ook niet een dief te zijn van zijn eigen portemonnee? Het beeld dat de ambtenaar roomser moet zijn dan de paus, doet het imago van overheid als goede werkgever bovendien geen goed.''

Hoe kan de integriteit van ambtenaren worden gewaarborgd?

,,Wetgeving lijkt me niet nodig. De transparantie en openheid rond dergelijke regelingen moeten gewaarborgd zijn. Binnen gemeenten moet er goed over worden gediscussieerd. En het mag ook aan de orde komen in de gemeenteraad, zodat iedereen er kennis van kan nemen. Het is goed dat ambtelijke integriteit volop in de belangstelling staat. Maar we moeten wel beseffen dat een ambtenaar een gewone werknemer is. Hij heeft alleen een bijzondere werkgever.''