Ethisch beleggen: de moraal komt nu

Ethisch beleggen is aan een opmars bezig. Steeds meer beleggers eisen van een bedrijf waar zij hun geld stoppen dat het rekening houdt met de gevolgen van zijn daden. Tegelijk groeit het marktaandeel van de `ethische' beleggingsfondsen.

Wat is de overeenkomst tussen een voetbalveldje dat door sportartikelenfabrikant Nike in een achterstandswijk wordt aangelegd en ecologisch geteelde uien in een winkel van Albert Heijn? Het zijn twee voorbeelden van maatschappelijk verantwoord ondernemen: het idee dat een bedrijf niet alleen de belangen van de aandeelhouders moet dienen, maar ook een verantwoordelijkheid draagt voor zijn omgeving.

Steeds meer ondernemingen lijken een `geweten' te ontwikkelen. Klanten en actiegroepen vragen dat van hen, en ook beleggers eisen van de bedrijven waarin zij geld stoppen steeds vaker dat die rekening houden met mens en milieu. Dat zei H. Wijffels, voormalig voorzitter van de hoofddirectie van de Rabobank, en tegenwoordig voorzitter van de Sociaal-Economische Raad.

Wijffels sprak vorige week op de `Dag van het ethisch beleggen', georganiseerd door het Andere Beleggingsfonds (ABF) en het ASN Aandelenfonds. Beide dochters van de SNS Reaalgroep investeren alleen in bedrijven die maatschappelijk verantwoord ondernemen. ,,Wij beleggen bijvoorbeeld niet in bedrijven uit de wapenindustrie of de luchtvaart'', zegt J. Verheij, president-commissaris van het ASN Aandelenfonds.

Maar wie bepaalt welke bedrijven er niet door de beugel kunnen? ASN Aandelenfonds zet zijn criteria in het jaarverslag keurig op een rijtje. Zo steekt het geen geld in bedrijven die zich bezighouden met nucleaire energie of wapenproductie.

Andere bedrijven worden beoordeeld op grond van milieubewustzijn en sociaal beleid. Dat gebeurt door een onafhankelijke commissie, waarin onder anderen het Kamerlid Noorman-Den Uyl. In Nederland zijn er maar zestien bedrijven door de ballotage gekomen, internationaal 85.

85 bedrijven om uit te kiezen lijkt voor een aandelenfonds erg weinig, maar volgens Verheij heeft zijn fonds het in de afgelopen jaren zeker zo goed gedaan als andere fondsen. De afgelopen drie jaar heeft het ASN Aandelenfonds in ieder geval de MSCI-wereldaandelenindex verslagen.

Het ABF en het ASN Aandelenfonds waren, samen met fondsen van de Triodosbank, pioniers op de markt van het ethisch beleggen. Inmiddels hebben ook de grote banken ontdekt dat hier geld te verdienen valt. De groei in het belegde vermogen van de `ethische' beleggingsfondsen is de laatste jaren een stuk groter geweest dan die van traditionele. Daarbij dient wel te worden opgemerkt dat het marktaandeel van die ethische fondsen nog steeds gering is. Verheij schat het op 3 procent van het totaal belegde vermogen in Nederland. Maar de groei zal doorzetten, verwacht hij.

Wijffels is het met hem eens: ,,Erst das Fressen und dann die Moral, luidt een bekend Duits gezegde. Nu we redelijk welvarend zijn, kunnen we ons als beleggers ook druk gaan maken over de ethische kanten van het ondernemen.''