Miloševic verliest steun van boeman

Steeds meer van zijn vroegere medestanders keren de Joegoslavische president de rug toe. ook jonge officieren hebben geen zin meer een man te verdedigen de verkiezingen verloren heeft.

Halverwege de middag hebben zeventig medewerkers van de staatsomroep in de noord-Servische stad Novi Sad de petitie ondertekend. Voortaan zenden ze alleen nog onafhankelijke berichten en oppositioneel nieuws uit. Nooit meer laten ze de beelden van president Miloševic zien met de zoveelste, onbeduidende buitenlandse gast. Nooit meer zenden ze de ellenlange verklaringen van zijn Socialistische Partij van Servie integraal uit.

Het was een kleine opstand tegen het regime-Miloševic, gisteren, bij die staatsomroep in Novi Sad. Het Miloševic-gezinde management, dat eerder had verboden verkiezingsresultaten uit het hoofdkwartier van de Servische oppositie uit te zenden, werd met zeventig pennestreken aan de kant gezet.

Het `verraad' van Vojislav Šešelj kwam harder aan. De bondgenoot van Miloševic en leider van de Servische Radicale Partij verklaarde gisteren dat de kandidaat van de oppositie, Vojislav Koštunica, de Joegoslavische presidents-verkiezingen heeft gewonnen. ,,De verkiezingen zijn voorbij. Koštunica heeft volgens onze gegevens de eerste ronde gewonnen. We zien dan ook geen aanleiding om mee te doen aan een tweede ronde.''

Šešelj knapt het vuile werk voor Miloševic op. Tenminste, tot gisteren. Hij scheldt de oppositie uit voor ,,fascisten'', vergelijkt zijn tegenstanders met ,, Hitler'' en maak onafhankelijke journalisten uit voor ,,spionnen'' die in de hoogste boom moeten worden opgehangen. Hij is Miloševic ' boeman, die als dank voor zijn vuilspuierij is beloond met de functie van vice-premier in de regering van Servië.

Maar Šešelj staat niet meer achter Miloševic. En hij is de enige niet. Een week na de voor Miloševic zo desastreus verlopen verkiezingen verlaten meer en meer opvarenden het zinkende schip. Chef-staf Nebosja Pavkovic van het Joegoslavische leger heeft laten weten niet tegen de wil van de mensen in te gaan. Patriarch Pavle van de Servisch Orthodoxe Kerk heeft Koštunica gefeliciteerd met zijn overwinning.

Ook binnen de regeringspartijen klinkt gemor. Een afgevaardigde van Joegoslavisch Verenigd Links (JUL), de partij van Miloševic' vrouw, zei ,,de wil van het electoraat te steunen''. Hij verwachtte dat Miloševic hetzelfde zou doen. Anderen verklaarden tegenover het onafhankelijke persbureau Beta hun ongenoegen. ,,We zijn geruïneerd'', aldus een lid van de SPS in Belgrado. ,,Ik probeerde vandaag een vergadering te beleggen, maar iedereen is kennelijk de stad ontvlucht. Niemand belt terug.''

De druk op Miloševic wordt sterker, niet alleen vanuit de oppositie maar ook vanuit zijn eigen partij. De oppositie is de afgelopen week in staat gebleken grote massa's op de been te brengen. Avond aan avond trekken tienduizenden mensen door de straten van Belgrado, Nis, Novi Sad, Kragujevac. En nu heeft de oppositie ook nog opgeroepen tot vijf dagen van burgerlijke ongehoorzaamheid. Bedrijven, scholen, universiteiten, bioscopen, busdiensten; alles zal de komende dagen stil liggen uit protest tegen het aanblijven van president Miloševic.

Niet iedereen verlaat de president-in-nood. Een enkeling heeft een rotsvast vertrouwen in hem, zoals zijn invloedrijke vrouw Mira Markovic. Anderen zitten eenvoudig aan hem vast; zijn toekomst is hun toekomst. Daartoe behoren de minister van Defensie en de minister van Binnenlandse Zaken. Beiden worden gezocht door het Joegoslavie-Tribunaal wegens oorlogsmisdaden, net als Slobodan Miloševic zelf. En ze moeten het geen prettig vooruitzicht vinden; met z'n allen naar Den Haag.

Miloševic heeft ook de steun van (een deel) van de politie. De naar schatting 80.000 agenten zijn goed bewapend, goed getraind en goed gedisciplineerd. Dat kan niet worden gezegd van het leger, circa 90.000 soldaten sterk, dat door Miloševic is verwaarloosd.

Maar Miloševic kan zich bijna nergens meer op verlaten, ook niet op de steun van politie en leger. De loyaliteit van vooral jonge, lagere commandanten en officieren wordt in twijfel getrokken in Belgrado. Maandag nog, zouden zij bijeen zijn gekomen om te praten over een eventuele crisis. Volgens Beta kwamen ze tot de conclusie dat het zinloos is ,,een man te verdedigen die de verkiezingen heeft verloren, alleen omdat hij de macht niet wil opgeven''.