GESCHEIDEN OP SCHOOL

Britse meisjes haalden dit jaar voor het eerst gemiddeld hogere cijfers dan jongens bij het toelatingsexamen voor de universiteiten. Vooral meisjes-scholen doen het goed.

Meisjes doen het beter en van jongens heb je alleen maar last. Dat is kortweg de uitslag van het debat dat momenteel onderwijskundig Engeland beheerst. De onlangs gepubliceerde cijfers van de A-levels, de tweejarige vooropleiding voor de universiteit, stookten het vuurtje op. Voor het eerst triomfeerden de dames ook daar. Op het niveau van de GCSE, het examen voor 16-jarigen dat de schoolcarrière afsluit, waren de meisjes al beter. Bij de A-levels was het verschil weliswaar miniem, maar voor voorstanders van apart jongens- en meisjesonderwijs toch reden om te twijfelen aan de trend naar meer gemengd onderwijs van de afgelopen decennia. Niet alleen deden de meisjesscholen het met acht plaatsen in de top tien beter dan jongenscholen, de afwezigheid van gemengde scholen in de hoogste categorieën was pijnlijk duidelijk: van de dertig beste scholen waren er twee gemengd en de beste daarvan stond op de 15de plaats.

Elizabeth Diggory, rector van de St. Pauls Girls School, de meisjesschool in Londen met de beste GCSE-resultaten en A-levels van heel Engeland legt uit: ``Ik ben er van overtuigd dat je meer uit leerlingen kunt halen als je ze gescheiden lesgeeft. Juist op die kwetsbare leeftijd tussen elf en achttien. Meisjes zijn dan heel gevoelig. Ze willen niet voor stuudje uitgemaakt worden. Van nature zijn meisjes heel plichtsgetrouw, ze doen altijd ijverig hun huiswerk. Dat is het punt niet, maar ze zijn soms verlegen, durven geen initiatief te nemen. Dat gaat makkelijker als er geen jongens bij zijn. Hier moeten ze wel een leidende rol op zich nemen bij de debatingclub of in de schoolkrant.''

Het gevaar dat haar leerlingen zich zo weliswaar ontwikkelen tot capabele studenten maar minder tot all round volwassenen, wuift Diggory resoluut weg: ``Onze meisjes leven niet in een klooster. De deur van de school staat open. Ze hebben vriendjes en gaan uit net als ieder ander in Londen.'' Geen haar op hoofd van de rector denkt er aan om de opzet van de school te veranderen. St. Pauls Girls School werd aan het begin van deze eeuw gesticht en als het aan mevrouw Diggory ligt is het komend eeuwfeest niet het laatste.

Hierin staat zijn niet alleen. De overkoepelende organisatie van de privé-scholen in Engeland, de Independent Schools Information Service (ISIS),constateert dat vooral de top-meisjesscholen bewust hun aparte status behouden.

Elizabeth Diggory: ``Ouders van meisjes willen hun dochters bijna altijd op een ongemengde school, maar ouders van jongens zien hun zoons liever op een gemengde school.'' En lachend voegt ze toe: ``Boys just need girls to civilize them.''

Toch valt er, met uitzondering van de meisjesscholen in de absolute topregionen, een landelijke tendens waar te nemen naar meer gemengd onderwijs onder de privé-scholen. Cijfers van ISIS wijzen uit dat er in 1990 nog 84 jongensscholen geregistreerd stonden tegenover 54 dit jaar. Meisjesscholen namen in die tien jaar in aantal af van 220 naar 157. Dit op een totaal van 1280 privé-scholen.

Behalve radicaal overschakelen naar gemengd onderwijs, bestaat er nog een tussenoplossing waar scholen mee experimenteren. Tot en met de GCSE volgen jongens en meisjes apart onderwijs in eigen scholen, vervolgens schuiven ze voor de A-levels samen in de schoolbanken. Het idee hierachter is dat pubers van zestien de precaire fase van de puberteit overwonnen hebben en beter opgewassen zijn tegen de aanwezigheid van het andere geslacht. Afleiding zou ook minder een rol spelen omdat er bij de A-levels meer op het spel staat: de cijfers bepalen de toegang tot de universiteit.

De Forest School in Noord Londen is zo'n school met een gemengde bovenbouw. In de eeuwenoude, met donker hout betimmerde eetzaal willen Charlie en Richard, beiden 17 jaar en in het laatste jaar van hun A-levels, wel kwijt hoe ze in de afgelopen jaren echt veel serieuzer zijn geworden. Charlie, tussen twee happen lasagne en Engelse custardvla door: ``Vroeger ging het alleen om voetballen.'' Richard: ``Ik deed lang niet genoeg. Mijn resultaten van de GCSE hadden veel beter gekund.'' Carlie: ``Nu weet ik waar ik het voor doe. Als ik naar Cambridge wil, zal ik toch met goede punten moeten aankomen.''

Ook de pubermeisjes van 14 die aandachtig en vooral erg rustig de scheikundeles van mevrouw Fine volgen, zijn erg tevreden over het systeem. Ana werpt zich op als vrijwilliger om een proef uit te voeren. Met jongens erbij had ze dat niet snel gedaan: ``Dan zou ik te bang geweest zijn een fout te maken.'' Haar buurvrouw Gemma vult aan: ``Ik ben minder verlegen. Als ik iets niet snap, stel ik een vraag. Jongens lachen je dan vaak uit.'' Ondanks hun kritiek op het andere geslacht zijn ze toch dankbaar dat ze diezelfde jongens wèl in de pauze zien: ``We kennen elkaar uit het dorp of van sport en het is gewoon gezellig.'' En dat is het inderdaad: slenterend langs de uitgestrekte sportvelden of giechelend op een bankje maken de jongens en meisjes van de Forest School buiten het schoollokaal niet de indruk veel last van elkaar te hebben. Onder de oude beukenboom draaien jongens in gretige cirkels om de meisjes die er in hun uniform van blauwe rok en witte blouse verrassend sexy uitzien .

Biedt dit systeem dus het beste van twee werelden: een pedagogisch verantwoord leerklimaat gekoppeld aan natuurlijke, sociale omgang tijdens de pauzes en excursies? De algemeen directeur van de Forest School, Andrew Boggis is onverwacht openhartig: ``Er is ook een financieel aspect. Door de jongens en meisjes gezamenlijk les te geven kunnen wij als school meer vakken op A-level aanbieden. Als je Latijn moet geven aan een groepje van zeven jongens en daarna nog een keer aan acht meisjes, doe je dat niet. Dat is te duur.''

Blijft de vraag waarom jongens en meisjes zoveel beter presteren als zij afzonderlijk les krijgen. Penny Goodman, rector van de Forest meisjesschool is er van overtuigd dat jongens en meisjes op een andere manier leren. ``Daar moet je de manier van lesgeven op afstemmen. Meisjes zijn precies en werken uit zichzelf hard. Jongens moet je meer achter de broek zitten en kunnen zich minder lang concentreren. Ze zijn minder gedisciplineerd.'' Goodman geeft daarom anders les aan jongens dan aan meisjes: ``Bij jongens is het tempo hoger. Je doet meer verschillende activiteiten achter elkaar. Je probeert ze er constant bij te houden. Discipline is erg belangrijk. En je moet als docent laten zien wie de baas is."