Euronext brengt weinig nieuws

Amsterdam Exchanges bestaat niet meer. Deze week opereerde de Amsterdamse beurs voor het eerst onder de nieuwe naam Euronext, net als de Belgische en de Franse beurzen. Vooralsnog is er niet zo heel veel veranderd. De website van Euronext is nog niet in de lucht, de index heet nog gewoon AEX, en het nieuws wordt nog ouderwets gedicteerd door de Nederlandse fondsen. Het zal nog wel even duren voor particuliere beleggers op grote schaal in Belgische en Franse aandelen gaan investeren.

De AEX, graadmeter van de Amsterdamse tak van Euronext, jojode deze week rond de 655 punten. Het verlies van maandag en dinsdag werd op woensdag weer goedgemaakt, donderdag daalde het niveau weer naar het slot van dinsdag, en gisteren sloot de beurs bijna even hoog als waar het maandag was begonnen. Het nettoresultaat van al die bewegingen: een stijging van 2,9 punten, nog geen halve procent.

Een aantal fondsen sprong er deze week uit. DSM, de chemiereus uit Limburg, maakte zijn nieuwe strategie wereldkundig. Op termijn wil DSM zich gaan toeleggen op gespecialiseerde chemicaliën, en de petrochemie wordt daarom over een periode van vijf jaar uit het assortiment gehaald. Op de markt voor gespecialiseerde chemicaliën kunnen hogere marges worden gehaald, en de beleggers wisten dat te waarderen. Vooral ook in samenhang met het voornemen om in 2005 een omzet van 10 miljard euro te halen, een stijging van een kwart ten opzichte van de omzet nu. Meer omzet met hogere marges, dat betekent een flinke stijging van de verwachte winst en dus van de koers van DSM deze week. Het aandeel werd 2,6 procent duurder.

Ook de financiële fondsen zaten deze week in de lift. Aegon, Fortis en ING zaten alledrie in het bovenste rijtje van de beurswinnaars van de week. Alleen ABN Amro liet het afweten. Kennelijk is de magie van de peptalk die bestuursvoorzitter bij de presentatie van de halfjaarcijfers hield uitgewerkt: ABN Amro verloor 2 procent.

Het sneuste verhaal deze week echter waren de lotgevallen van het lokale fonds Prolion. Prolion heeft een melkrobot ontwikkeld: een fantastisch apparaat dat zelfstandig de uiers van de koeien opzoekt en die van hun melk ontdoet. Helaas voor Prolion kreeg het een winstwaarschuwing van de Britse bank HSBC. HSBC vind de aandelen van Prolion nog maar 6 euro waard, waar de bank ze eerder op 20 euro inschatte. Dat dat resulteerde donderdag in een koersduikeling van 30 procent. Prolion noteerde gisteren 18,20 euro.

De ontwikkelingen op Euronext Amsterdam werden voor een belangrijk gedeelte gedicteerd door de technologie- en telecomfondsen, en die zijn weer in sterke mate afhankelijk van wat er op de Amerikaanse schermenbeurs Nasdaq gebeurt. ASML was erg beweeglijk en eindigde uiteindelijk licht in de plus, en Philips bleek aan het einde van de week iets meer dan 2 procent te zijn gestegen.

KPN kon deze week goed nieuws melden omdat het telecombedrijf erin slaagde om via een obligatielening maar liefst 11 miljard gulden te lenen, tegen een rente die lager was dan analisten hadden voorzien. Een beloning van beleggers bleef uit want het aandeel sloot de week af met een koers van 24,68 euro, vergelijkbaar met de slotkoers van vorige een week. Nog maar een halfjaar geleden was het aandeel meer dan 70 euro waard.

Dat de telecomsector, vooral door de torenhoge uitgaven bij de zogeheten UMTS-veiling, zich fors in de schulden heeft gestoken, is niet alleen de belegger opgevallen. De schulden van de telecombedrijven zijn zodanig opgelopen dat de Europese toezichthouders op het bankwezen een onderzoek zijn begonnen. Twee weken geleden zijn de banktoezichthouders bijeengekomen om over de leningen te praten. KPN heeft, mede als gevolg van overnames, bijvoorbeeld 26 miljard dollar geleend, maar koploper is Vodafone AirTouch dat voor 46 miljard in het krijt staat. Dertig procent van alle leningen op de kapitaalmarkt zijn dit jaar aan telecombedrijven verstrekt. Enkele toezichthouders zouden zelfs vrezen voor nieuwe bankcrises, zoals begin jaren negentig door problemen in de vastgoed en in 1998 met speculatieve beleggingsfondsen, de inmiddels beruchte hedge funds. In de afgelopen twee jaar heeft de Amerikaanse bank Citigroup 23 miljard dollar aan de telecomsector uitgeleend, en ook ABN Amro heeft de telecombedrijven voor ruim 10 miljard van kapitaal voorzien.

Toch ziet de Nederlandsche Bank nog geen reden om zich zorgen te maken over deze schulden. ,,Tot nu toe blijft alles nog binnen de regels'', meldt een woordvoerder van de centrale bank. Juist omdat de leningen bij één sector uitstaan is het risico voor de banken hoger dan gemiddeld: spreiding tussen de bedrijfstakken zorgt voor een vermindering van het risico van wanbetaling.

Door de dure UMTS-licenties – voor Duitse en Britse vergunningen betaalden de telecombedrijven ruim 85 miljard euro – heeft de sector al voor 171 miljard euro moeten lenen. Waarschijnlijk moet ook nog eens 100 miljard euro van de kapitaalmarkten worden gehaald om de aanleg van UMTS-netwerken te betalen. De totale kosten zijn geraamd op 160 miljard euro.