COMMANDANT VAN DE DOPINGPOLITIE

Ook de best georganiseerde Spelen uit de geschiedenis van het olympisme worden overschaduwd door talrijke dopinggevallen. Maar Jacques Rogge, de Belgische vice-voorzitter van het IOC, noemt het een zegen dat de goedwillende sporters openlijk worden gescheiden van de bedriegers.

Een willekeurige werkdag van Jacques Rogge in Sydney illustreert waarom de 58-jarige vice-president van het Internationaal Olympisch Comité (IOC) met rood omrande ogen zijn rol vervult van coördinator van de Spelen en lid van de medische commissie. Als het even meezit, slaapt de 58-jarige Belg vier tot vijf uur per nacht. ,,Dat is twee weken vol te houden, maar ook geen dag langer'', zegt de voormalige chef de mission van de Belgische equipe, die als Finn-zeiler in 1968, '72 en '76 aan de Spelen deelnam. Zijn bezoek aan het Holland House in Darling Harbour is deze avond nog niet de laatste verplichting van de directeur van de Millennium Games.

Hardop bladert Rogge door zijn agenda. ,,Om zeven uur in de ochtend had ik een vergadering met enkele organisatoren. Om half negen had ik een bijeenkomst met de top van het organisatiecomité Socog en het IOC. Na enkele interviews heb ik vervolgens om elf uur een olympische orde uitgereikt aan de grote baas van één van de hoofdsponsors van de Spelen. Dan had ik nog een vergadering met de Europese olympische comités, waarna ik een bezoek heb gebracht aan een Amerikaans tv-station. Vervolgens was ik bij een vergadering met de leiders van de aboriginal-gemeenschap in Australië. In de avonduren heb ik de atletiek gevolgd en de medailles mogen geven bij het verspringen. En na het bezoek aan mijn Hollandse vrienden moet ik nog even langs de medische commissie.''

Voor de camera's van de NOS mijmerde Rogge over de voortreffelijke organisatie van de Spelen in Sydney die volgens hem voortvloeide uit de Australische levensfilosofie. ,,Dit volk is nog niet blasé'', constateerde Rogge. ,,De Europeanen zijn cynisch en afstandelijk. De Australiërs geven ongeremd uiting aan hun cultuur. Hun isolement biedt ook bescherming. In Europa mag een kind niet meer dromen, in Australië tref ik nog pure levensvreugde aan.''

Talrijke dopingschandalen hebben de vrolijke Spelen van Sydney ook een grimmig karakter gegeven. Het IOC mag zich de afgelopen twee jaar hebben gereinigd van corrupte leden, het imago van de topsport is niet verbeterd. De invoering van de nieuwe bloedtesten, waarbij het gebruik van EPO kan worden aangetoond, hebben de sport geen schoon gezicht gegeven. En dat zal Rogge ook niet hebben verwacht.

Scherp veroordeelde hij de lankmoedige houding van het Amerikaanse olympisch comité om kogelstoter C.J. Hunter, vooral bekend als de echtgenoot van superatlete Marion Jones, niet meteen van de Spelen te verwijderen nadat hij in Sydney als dopinggebruiker was ontmaskerd. Zelfs midden in de nacht moest Rogge optreden als commandant van de internationale dopingpolitie om de Roemeense turnster Andreea Raducan haar gouden medaille te ontnemen.

De ontmaskering van talrijke gedrogeerde atleten onderstreept dat het IOC achter de feiten blijft aanlopen. Of ziet u in al die dopinggevallen het bewijs dat het strenge controlebeleid zijn vruchten afwerpt?

Rogge: ,,We hebben het aantal dopingtesten opgevoerd van 2.200 naar 3.600. Dan is het normaal dat meer atleten worden gepakt. Je kunt ook de ogen sluiten voor het dopinggebruik en hypocriet constateren dat het goed gaat met de sport. Maar het IOC wil een keihard beleid voeren om de sport te zuiveren van doping. Het is evident dat bij deze Spelen meer atleten tegen de lamp zijn gelopen dan in het verleden. Daardoor kunnen we de goedgezinde sporters juist beschermen tegen de bedriegers. Maar we kunnen de criminaliteit nooit helemaal uitbannen. Het is onze plicht daar niet in te berusten en de olympische gedachte van fairplay te blijven uitdragen.''

U heeft de Roemeense turnster Raducan 's nachts om twee uur haar gouden medaille afgenomen, omdat ze van een arts twee pilletjes tegen verkoudheid had gekregen. Straft u dan niet de verkeerde?

,,We hebben Raducan wel moeten straffen, omdat ze met haar geringe gewicht van 37 kilo een onrechtmatig voordeel heeft genoten van de pseudo-efedrine die bij de dopingtest in haar lichaam is aangetroffen. Ik heb me nog nooit zo triest gevoeld, toen ik een meisje van zestien jaar midden in de nacht moest vertellen dat ze haar gouden medaille moest inleveren. Maar we konden niet anders. Ik ben ervan overtuigd dat dit meisje niet met opzet doping heeft gebruikt. Daarom wordt ze ook niet geschorst.

,,We hebben wel de Roemeense arts die haar de tabletten heeft voorgeschreven, voor een periode van acht jaar van de Spelen verbannen. Het IOC heeft de juiste beslissing genomen door Raducan uit het klassement te halen. Wat hadden we anders tegen haar concurrenten moeten zeggen? Het principe van zero tolerance tegen dopinggebruikers moest worden gehandhaafd, anders hadden andere atleten een vrijbrief gekregen om zich te verschuilen achter hun artsen. Als we Raducan vrijuit hadden laten gaan, zouden alle dopinggebruikers voortaan het argument hanteren dat ze niet met opzet verboden medicamenten gebruiken.''

De controles leverden nog een gênant tafereel op, toen de Roemeense Melinte vlak voor het kogelslingeren als een crimineel uit het stadion werd gestuurd. Het IOC wist toch wel eerder dat zij positief bevonden was?

,,Deze pijnlijke situatie had vermeden kunnen worden door de betreffende atlete 's ochtends voor het evenement te laten weten dat zij niet mocht mee doen. Hier was sprake van een administratieve slordigheid. Maar gelukkig hebben de controleurs Melinte nog kunnen tegenhouden, al is het een beetje vaudeville om dit in het stadion te doen. Wij moeten er in de toekomst voor zorgen dat atleten die voor de Spelen op doping zijn betrapt, niet op het olympische toernooi kunnen verschijnen.

,,Toch moet je dat streven afwegen tegen het recht van de sporter een contra-expertise uit te laten voeren. Die beroepsperiode duurt soms een maand. Dan riskeert de atleet die al aan de Spelen deelneemt, dat de uitslag van de contra-expertise pas halverwege het olympische toernooi bekend wordt gemaakt. We gaan die periode inkorten om problemen als met Melinte te voorkomen.''

Het gewichtheffen leverde als vanouds de meeste dopinggevallen op. Moet die sport niet van de Spelen worden verbannen?

,,Ik wil deze kwestie graag nuanceren. Enkele Roemeense gewichtheffers zijn betrapt. Maar Roemenië heeft met China en België als één van de weinige landen al zijn atleten voor de Spelen gecontroleerd. We kunnen het Roemeense olympisch comité dus niets verwijten, want alleen de turnster Raducan werd betrapt tijdens het olympisch toernooi. De anderen hadden al een positieve test afgelegd tijdens out-of-competition controles. Ze zijn naar huis gestuurd zodra de uitslag definitief was.

,,De Bulgaren hebben niet gecontroleerd. Zij hebben zichzelf én de Spelen in diskrediet gebracht door gedrogeerde gewichtheffers in Sydney te laten optreden. Ik vind dat de internationale gewichtheffersfederatie zich serieus moet afvragen of Bulgarije nog wel op de internationale toernooien moet worden toegelaten. Ik heb begrepen dat de federatie sancties overweegt tegen de Bulgaren. Toch gaat het me te ver te concluderen dat het gewichtheffen nu één staat op de hitparade van het dopinggebruik. Vooralsnog signaleer ik slechts een Bulgaars probleem bij het gewichtheffen.''

Moet het IOC niet enkele sporten schrappen, want de Spelen barsten uit hun voegen. Sydney heeft een militaire operatie moeten uitvoeren om miljoenen mensen veilig van de Olympische Spelen te kunnen laten genieten.

,,De Spelen zijn volgens mij aan de grens geraakt van wat nog te realiseren valt. Alleen een zeer grote, rijke sophisticated stad kan de Spelen in zijn huidige vorm nog organiseren. Als we willen dat de Spelen ook in Afrika of Zuid-Amerika plaatsvinden, zullen ze kleinschaliger moeten worden gemaakt. De Spelen zijn nu ook te broos. We hebben niet minder dan 195.000 accreditaties moeten uitreiken, dat is waanzinnig. Binnen acht jaar is het aantal mediavertegenwoordigers gestegen van 11.000 naar 21.000. We zullen die wildgroei moeten beperken.''

Door een aantal takken van sport over te hevelen naar de Winterspelen?

,,Nee, want het probleem van het gigantisme van de Spelen is niet gelegen in het programma. We waren in 1992 met 130.000 geaccrediteerde mensen in Barcelona. Nu zijn het er dus 195.000 in Sydney. Zij moeten allemaal worden gehuisvest, er moet transport voor hen zijn en voldoende voedsel. En dan praat ik nog niet over de veiligheid. Op alle terreinen moeten we inkrimpen. Bij de media, de atleten én de toeschouwers. We hebben 4,5 miljoen toegangsbewijzen verkocht in Barcelona. We hebben in Sydney 8 miljoen tickets begroot. Dat vergroot de inkomsten. Maar die mensenmassa vormt een enorme belasting voor het transport in een olympische stad.''

Onder die last dreigt Athene nu al te bezwijken. Het Griekse organisatiecomité heeft een gele kaart gekregen. Overweegt het IOC om Athene de Spelen van 2004 te ontnemen?

,,We zullen Athene de organisatie niet uit handen nemen. Ik ben ervan overtuigd dat de Spelen daar zullen doorgaan. De Grieken liggen niet zo ver achter op schema als wordt verondersteld.''

Het verhaal dat Sydney zich beschikbaar houdt om ook over vier jaar als gastheer van de Spelen te fungeren, klopt dus niet?

,,Dat zijn loze geruchten, Athene zal op tijd klaar zijn voor de Olympische Spelen van 2004.''

Over een jaar wordt de opvolger van IOC-voorzitter Samaranch gekozen. Wat zijn uw overwegingen om u al dan niet kandidaat te stellen?

Lachend: ,,Met ijdelheid heeft het in elk geval niets te maken. Laat ik vooral nederig blijven en me afvragen of ik wel word gekozen. Ik schijn de favoriet te zijn bij de media, maar de media kiezen geen nieuwe voorzitter. De vraag is bovendien of het wel zo verstandig is om voorzitter van het IOC te worden. Ik heb nu een gelukkig leven. Ik heb een goed evenwicht gevonden tussen mijn beroep als chirurg in Gent en mijn betrokkenheid bij het IOC.

,,Ik interesseer me ook voor kunst en literatuur. Ik vrees soms dat ik al die verworvenheden moet inleveren als ik Samaranch zou opvolgen. Je hebt als voorzitter van het IOC een hefboom in handen om de olympische beweging een andere richting op te sturen. Maar anderzijds word je geleefd en is je privacy in het geding. Samaranch kan in Barcelona niet meer over straat lopen. Ik kan nu nog zeggen wat ik wil. Maar de voorzitter van het IOC moet handelen als een politicus en een diplomaat. Ik weet niet of ik daar wel geschikt voor ben.''