BA/KLM

In de commentaren op het mislukken van de British Airways/KLM deal heb ik één belangrijk aspect gemist. Al jaren lang probeert de Europese Commissie, overigens zonder succes, de regeringen van de lidstaten over te halen hun onderhandelingsbevoegdheden met betrekking tot landingsrechten over te dragen aan Brussel. De bedoeling is dat Brussel dan namens de gehele Europese Unie over deze rechten onderhandelt met derde landen. In het oog springend voordeel daarbij is dat Brussel tegenover derden (bijvoorbeeld VS) een veel sterkere onderhandelingspositie heeft dan de lidstaten afzonderlijk en dat verworven rechten gelden voor de gehele Unie in plaats van zoals nu voor elke lidstaat afzonderlijk.

De meeste lidstaten, waaronder Nederland en het Verenigd Koninkrijk, willen hier echter niet aan en Nederland was zelfs het eerste land dat in een snelle bilaterale actie een `open skies' verdrag met de VS in de wacht sleepte. Deze eng nationalistische houding blijkt zich nu tegen Nederland en de KLM te keren. Immers om na de overname (fusie is in dit verband een veel te eufemistisch begrip) van KLM door BA de Nederlandse rechten te beschermen, moest een ingewikkelde juridische constructie worden verzonnen om te voorkomen dat KLM, als Britse maatschappij, die rechten zou verspelen. Naar ik begrepen heb zijn met name aan Nederlandse zijde twijfels gerezen of bij een te grote bestuurlijke inbreng van Britse zijde, de Nederlandse landingsrechten nog wel veilig zouden zijn.

Dit probleem zou nooit zijn ontstaan als de Europese luchtvaart, zoals de Europese Commissie wil, zou opereren onder een regiem van voor de gehele Unie geldende landingsrechten. De overname van KLM door BA zou dan eenvoudig een intra-Europese transactie zijn geweest waarbij landingsrechten geen enkele rol zouden hebben gespeeld.