Syrische intellectuelen eisen politieke hervormingen

Syrische intellectuelen en kunstenaars hebben de autoriteiten in Damascus opgeroepen een eind te maken aan de staat van beleg en politieke hervormingen door te voeren.

De oproep kwam deze week in een pamflet dat door 99 Syriërs was ondertekend en dat in Libanese kranten en de Arabische krant Al-Hayat is gepubliceerd. De Syrische autoriteiten hebben nog niet gereageerd op de oproep, die onder het dictatoriale bewind van president Hafez al-Assad ondenkbaar zou zijn geweest. Zijn zoon Bashar, die sinds juni aan de macht is, heeft ogenschijnlijk de teugels iets laten vieren, maar het is de vraag of leger en veiligheidsdiensten verdergaande pro-democratische activiteit zullen tolereren.

De ondertekenaars, onder wie de beroemde dichter Adonis en de schrijver Haidar Haidar, eisen behalve opheffing van de sinds 1963 geldende staat van beleg de onmiddellijke vrijlating van 1.500 politieke gevangenen, de vorming van onafhankelijke politieke partijen en de vrijheid van vergadering en van meningsuiting, met inbegrip van een vrije pers. Zij wijzen erop dat ,,democratie en principes van de mensenrechten een gemeenschappelijke taal vormen in de wereld van vandaag''.

,,Syrië gaat vandaag de 21ste eeuw in en heeft daarbij de gezamenlijke inspanningen van al zijn zonen nodig om de uitdagingen van vrede en modernisering het hoofd te bieden. Ook moet het zich naar de buitenwereld toe openstellen'', aldus het pamflet. De ondertekenaars wijzen erop dat de economische, bestuurlijke en wettelijke hervormingen waarmee het regime bezig is, tot niets zullen leiden als zij niet worden begeleid door politieke hervormingen.

Syrië is een totalitaire staat sinds de nog steeds regerende Ba'athpartij er in 1963 de macht greep. Maar sommige dissidenten hebben de machtsaanvaarding van de jonge (34) en onervaren Bashar aangegrepen om hun kritiek op het regime naar buiten te brengen. Leden van het parlement, tot dusverre een verzameling jaknikkers, hebben opposanten ontvangen. Volgens de Britse BBC kwamen woensdag meer dan 100 intellectuelen bijeen in de woning van parlementariër Riad Asaef waar ze aandrongen op een vergunning voor hun zojuist gevormde beweging, de Vrienden van Civil Society. In het buurland Libanon, waarop Syrië een doorslaggevende invloed heeft, heeft de regimewisseling in Damascus tot een groeiende protestbeweging geleid tegen de Syrische militaire aanwezigheid. In Libanon zijn circa 40.000 Syrische militairen gelegerd, nog afgezien van een miljoen gastarbeiders.

Het regime van zijn kant heeft een aantal gevangenen vrijgelaten en er zijn stappen gezet om de persoonscultus rond de president te beperken. Maar deze gebaren zijn tot dusverre eerder symbolisch dan dat ze een omslag in het regeringsdenken weerspiegelen.