Een inktvlek rond de hartstreek

Met slechts zesentwintig tekentjes moet de mens de hele werkelijkheid zien weer te geven. Een niet geringe opgave die maar het beste kan worden verlicht met een instrument dat die letterstroom zo makkelijk mogelijk laat vloeien. Niets schrijft soepeler dan een goede vulpen. Schrijvers die met hun pen zijn vergroeid, weten dat zij er elk `writers block' mee kunnen overwinnen. Een afgekloven Bic of grijs computerscherm bieden minder persoonlijk houvast. Een vulpen stelt maar twee eisen: onderhoud en trouw, want een pen gaat liever niet van hand tot hand.

Voor de ware pennenliefhebber is het de afgelopen tien jaar niet eenvoudig geweest om trouw te blijven aan dat ene exemplaar. Met de groeiende stroom aan gelimiteerde edities wordt hij keer op keer verleid tot polygamie. Vroeger kon je je als pennenverzamelaar beperken tot het opsporen van een oude Aurora, Ercolessi of Japanse Hakase, maar tegenwoordig brengt bijna elk zichzelf respecterend merk jaarlijks nieuwe gelimiteerde modellen uit. Daarnaast worden er steeds vaker oude edities opnieuw uitgebracht.

Vulpengrootmachten als Mont Blanc en Parker bevechten elkaars reputatie allang niet meer met het reguliere aanbod. Mont Blanc lokt belangstellenden met gelimiteerde edities. Aanvankelijk waren deze speciale series geënt op schrijvers zoals Agatha Christie en Oscar Wilde, later kwamen er rijk gedecoreerde exemplaren die werden genoemd naar staatslieden. Parker heeft een andere methode om aandacht te trekken. Zo trok Parker indertijd de aandacht door met hulp van UNICEF Goodwill Ambassador Lord Attenborough een boek samen te stellen over een rondreis langs tientallen beroemdheden uit de wereld van de kunst, film, sport en entertainment. Lord Attenborough vroeg tientallen `eminent leaders and personalities' een bijdrage te leveren aan het boek. Na zijn tocht over de wereld is het boek samen met tweehonderdvijftig met de hand gemaakte, gouden Limited Edition Snake Pens in New York geveild. Ondanks hun prijs van vijfentwintig mille per stuk vonden ze gretig aftrek bij verzamelaars.

Merken als Parker en Mont Blanc staan regelmatig in de schijnwerpers. Geen internationaal verdrag zonder de bevlekte ontvangenis van een Parker Duofold, geen miljoenencontract zonder een Mont Blanc Meisterstück. Maar voor fervente verzamelaars is er meer dan het commerciële werk van deze fabrikanten. Zo hebben oude, waardige merken als Waterman, Sheaffer en Lamy elk hun eigen adepten. Ook exclusieve nieuwkomers als Visconti, Stipula en Hervé Obligi hebben in korte tijd een trouwe schare bewonderaars verworven. En dan zijn er natuurlijk nog de schrijvende statussymbolen van S.T. Dupont, Cartier en Alfred Dunhill, pennen die doorgaans in de binnenzak van de onzekere nouveaux riches glijden. Een fijnproever besteedt zijn geld liever aan de pen als kunstobject en jaagt op bijvoorbeeld handbeschilderde Dunhill-Namiki pennen die zijn uitgevoerd met een speciale Japanse lak. Sommige Namiki-pennen worden geleverd in een handgemaakte houten doos, met een genummerd certificaat en met een kristallen inktpot. Financieel bereikbaarder zijn de verschillende re-editions van het Engelse Classic Pens. Van verschillende grote merken brengt deze producent de meest bijzondere exemplaren in gelimiteerde zilveren edities.

Veel `limited editions' zijn zo duur dat ze geen moment onbewaakt op het bureau kunnen liggen. Aanlokkelijker is dan ook het bezit van een goed geprepareerde klassieker, al is het gebruik daarvan ook niet geheel zonder zorgen. Bezitters van een wat dof geworden ebonieten vulpen weten welke gevaren zij lopen. Zeker tijdens een vliegreis ligt een inktvlek rond de hartstreek altijd op de loer. Als pennenliefhebber neem je de ouderdomskwaaltjes van een antieke pen voor lief en ben je bereid af en toe een shirt te offeren. Dezelfde vergevingsgezindheid zie je bij de bezitter van een klassieke auto of van een oud, mechanisch tikkend horloge. De kans op haperingen weegt niet op tegen de bekoringen van een fraaie vorm en het meedragen van een voorbije tijd.