Afscheid van een gouden volleybalgeneratie

Na de krappe nederlaag (3-2, 17-15 in laatste set) in de kwartfinale tegen Joegoslavië kan de Nederlandse volleybalploeg in Sydney nog vijfde worden. Met een vijfde plaats zou de cirkel voor de kampioen van vier jaar geleden rond zijn. Aan het begin van de succesperiode van de volleyballers in de jaren tachtig en negentig eindigde Nederland onder leiding van Arie Selinger in Seoul 1988 ook op de vijfde plaats.

Het behoorlijke spel van de Nederlanders in Sydney is de laatste stuiptrekking van de resten van de gouden generatie. Het gaat waarschijnlijk heel lang duren voordat een Nederlandse volleybalploeg weer op de Spelen zal verschijnen. Met de opvolging staat het er niet goed voor. Top Volleybal Nederland (TVN) is weliswaar met een ambitieus jeugdplan begonnen, maar of dat genoeg nieuwe topspelers oplevert valt nog te bezien. Bij het Europese jeugdkampioenschap in Italië won Nederland dit jaar slechts één wedstrijd.

,,Ik zie het somber in'', was de reactie van Peter Blangé. ,,Andere landen zullen niet stilzitten. De opgelopen achterstand haal je niet snel weer in.'' Blangé vindt dat de Nederlandse jeugdinternationals te veel in de watten worden gelegd. ,,Zo krijg je een ploeg met ideale schoonzonen en dat werkt niet. Talent alleen is niet genoeg, vooral niet in het huidige volleybal. Het zegt toch genoeg dat vier basisspelers van onze ploeg nooit in nationale jeugdteams hebben gezeten. Die moesten het dus niet van hun talent hebben, maar van hun mentaliteit en hun doorzettingsvermogen.''

Blangé weet hoe je talentvolle spelers harder kan maken. ,,Je moet ze boven hun macht laten spelen. Als hun spelniveau geschikt is voor de eerste divisie, moet je ze in de eredivisie neerzetten. Dan moeten ze elke week met de billen bloot, bikkelen, stront opruimen. Gewoon bek houden en werken. Zo ben ik opgevoed en daar heb ik tot op de dag van vandaag profijt van.''

De man achter het jeugdproject van TVN is Bert Goedkoop, als speler één van de aanjagers van het `Bankrasmodel' van Arie Selinger waarmee de basis werd gelegd voor het olympisch succes van Atlanta. De oud-international deed deze week een aantal sombere uitspraken over de A-ploeg. Dat schoot in het verkeerde keelgat bij bondscoach Toon Gerbrands en zijn spelers. De boze Gerbrands sprak na de wedstrijd tegen Joegoslavië over verraad en hij noemde Goedkoop ,,een laffe hond''. ,,Iedereen mag openlijk kritiek op mijn team hebben, maar hij niet. Hij is mijn collega bij TVN. Hij had me moeten bellen met zijn kritiek.'' Blangé vulde aan: ,,Laat meneer Goedkoop zelf eerst maar eens presteren.''

Gerbrands heeft niet lang meer met Goedkoop te maken. Zijn werk als bondscoach zit er na de Spelen op. ,,We hebben afgesproken dat we het hier niet over de toekomst van het volleybal zullen hebben. Ik heb TVN beloofd mijn ideeën over de toekomst te vertellen. Er zal een programma moeten worden gemaakt, een nieuwe bondscoach worden aangesteld en spelers worden geselecteerd.''

Van de afspraak om niet over te toekomst te praten, wist Blangé blijkbaar niets af. De spelverdeler, die morgen tegen Brazilië zijn vijfhonderdste en waarschijnlijk laatste interland speelt, was duidelijk in zijn oordeel. ,,De spelers om Nederland aan de top te houden zijn niet voorradig. Je moet ook wat geluk hebben met talenten. Pikken ze het goed op? Vaak wordt er veel te lichtzinnig gedacht over presteren aan de top.''

Hoewel Blangé het gisteren niet expliciet zei, richtte de spelverdeler zich met zijn kritiek ook op zijn ploeggenoten Reinder Nummerdor en Richard Schuil. De twee, die na Atlanta een basisplaats kregen, zijn wat betreft karakter uit een ander hout gesneden dan Blangé. De 24-jarige Nummerdor zei na de kwartfinale dat hij het ophemelen van de oude sterren beu is. ,,Het is kloten om altijd maar weer te horen hoe goed ze waren. En ik zou er niets van kunnen. Gek word ik van dat gezeik. Het is ook niet terecht. Met mij zijn we Europees kampioen geworden en ik heb tijdens het WK ook een paar goede wedstrijden gespeeld.''

Nummerdor vindt dat hij over het algemeen niet genoeg door Blangé wordt aangespeeld. De spelverdeler kiest vaak voor andere mogelijkheden. ,,Ik weet ook wel dat Guido Görtzen een geweldige aanvaller is, maar ik wil ook wel laten zien wat ik kan. Ik moet het meestal met twee ballen per set doen'', vertelde Nummerdor.

Tegen Joegoslavië kreeg hij gisteren meer te doen dan anders, omdat het lange tijd niet lekker liep met Richard Schuil. Ook bij 15-16 in de vijfde set werd Nummerdor aangespeeld, maar de bal kwam niet goed bij hem aan. Hij slaagde er niet in het Joegoslavische blok te passeren. Dat betekende 15-17, einde wedstrijd, Nederland uitgeschakeld.

Na afloop barstte Nummerdor in tranen uit. In één klap kwamen al zijn frustaties naar boven. Hij had zich gestoord aan de opmerkingen van Goedkoop en had ook gelezen dat Zwerver, wiens plaats hij in 1997 had ingenomen, kritiek had geuit. ,,Hij moet zich er niet mee bemoeien'', riep Nummerdor snikkend. ,,Het is zijn team niet meer, dus dan moet je lekker opzouten.''

De gevoelige Nummerdor wist hoe hij de critici de mond had kunnen snoeren. ,,Als je hier weer goud had gewonnen, was je in één keer van het gezeik af geweest. En dat had gekund.'' Nederland kwam dicht bij de halve finale. Het bereiken van de laatste vier zou gezien de slechte resultaten in de afgelopen drie jaar, waarin de ploeg uit de top wegzakte, bijna een wonder zijn geweest. Maar het geluk dat Nederland bij de vorige twee Olympische Spelen in de heroïsche duels met Italië had, ontbrak gisteren in de vijfde set tegen de Joegoslaven.