Westen eist vertrek van president

In navolging van de Verenigde Staten hebben tal van Europese regeringsleiders de Joegoslavische president Miloševic afgelopen etmaal opgeroepen mee te werken aan een vreedzame machtswisseling in zijn land.

De Amerikaanse minister van Defensie, Cohen, zei dat de Verenigde Staten een internationale campagne zullen leiden om de zittende president Miloševic te dwingen af te treden na de duidelijke verkiezingsoverwinning van de oppositie afgelopen zondag. ,,De bevolking wil van Miloševic af. De internationale gemeenschap zal dat resultaat verwelkomen'', aldus Cohen.

Veel Europese regeringsleiders schaarden zich achter de Amerikaanse oproep. De meest taal kwam uit Londen. Groot-Brittannië waarschuwde Miloševic de verkiezingsuitslag niet te manipuleren om aan de macht te blijven. ,,Ik zeg tegen Miloševic: `U hebt verloren. Stap op. Uw land en de wereld heeft genoeg onder u geleden''', aldus premier Tony Blair tijdens de congres van zijn Labourpartij in Brighton.

De Britse minister van Buitenlandse Zaken, Cook, sprak zich uit tegen een tweede verkiezingesronde in Joegoslavië. Die zou formeel nodig zijn als geen van de kandidaten afgelopen zondag meer dan de helft van de uitgebrachte stemmen had gehaald. Volgens het officiële Joegoslavische verkiezingscomité is dat het geval, maar Cook weersprak dat vanmorgen. Volgens hem heeft oppositiekandidaat Koštunica na telling van 97 procent van de stemmen ongeveer 55 procent van de kiezers achter zich en Miloševic 35 procent. ,,Er is onder deze omstandigheden geen enkele aanleiding voor een tweede ronde. Dat zou louter tijdverspilling zijn'', aldus Cook.

Frankrijk, fungerend voorzitter van de Europese Unie, drong er gisteren al bij de EU-lidstaten op aan om Joegoslavië onder een nieuw bewind snel op te nemen in de internationale gemeenschap. ,,Het uur van verandering heeft geslagen in Belgrado'', aldus minister van Buitenlandse Zaken, Védrine. Hij zei dat hij stappen zal ondernemen om de Europese Commissie te vragen om ,,de noodzakelijke voorstellen voor een snelle opheffing van de sancties'' te doen. De sancties betreffen het geld- en personenverkeer en een olie-embargo.

Eurocommissaris Chris Patten (buitenlands beleid EU) liet weten dat het nog te vroeg is om over opheffing van de sancties te spreken. ,,Er is geen concrete agenda voor. Het zal afhangen van de ontwikkelingen.''

Ook EU-lid Griekenland reageerde terughouderder op de ontwikkelingen in Joegoslavië dan de VS, Groot-Brittannië en Frankrijk. Griekenland drong aan op ,,geduld en beheersing''. Het land onderhoudt dat nauwe religieuze betrekkingen onderhoudt met de Servisch-orthodoxe kerk in Joegoslavië. Bovendien was Griekenland door het bewind-Miloševic uitgenodigd om waarnemers naar de verkiezingen te sturen. Ook EU-lid Spanje vindt het ,,prematuur'' om te concluderen dat er geen tweede ronde nodig is.

Terwijl de meeste Europese leiders zich hoopvol uitten over de toekomst van Joegoslavië, waarschuwde buurland Roemenië dat Miloševic naar geweld zou kunnen grijpen om het land in zijn greep te houden. De Roemeense minister van Buitenlandse Zaken, Roman, drong er bij de aanhangers van Miloševic op aan geen geweld te gebruiken. Hij riep het bloedbad in herinnering dat eind 1989 in zijn land werd aangericht toen het leger de anti-communistische revolutie trachtte te onderdrukken en duizend mensen omkwamen. ,,Het zou onzinnig zijn wanneer zich voor de Servische bevolking een dergelijke tragedie zou herhalen.''

Rusland riep beide kampen in Joegolavië op de uitslag te respecteren. Over wie de verkiezingen heeft gewonnen, liet Moskou zich niet uit.