`Heiligverklaring zendelingen en Chinezen beledigend'

De Chinese regering heeft felle kritiek geuit op het voornemen van het Vaticaan om 120 katholieken, Chinezen en zendelingen die tussen 1648 en 1930 in China zijn omgekomen, heilig te verklaren. Volgens de Chinese katholieke kerk, die het Vaticaan niet erkent, ,,verdraait'' Rome de ,,historische feiten'' en kan geen sprake zijn van martelaren. ,,De meesten van hen zijn mensen die zijn terechtgesteld omdat zij tijdens de imperialistische invasie van China de Chinese wetten hebben overtreden'', aldus de Chinese kerk.

China, dat geen betrekkingen onderhoudt met het Vaticaan, is extra verbolgen over de plannen van Rome omdat de heilig verklaringen plaats zullen hebben op 1 oktober, de dag van de viering van de oprichting van de Chinese Volksrepubliek. ,,Het beledigt het Chinese volk'', aldus de Chinese katholieke kerk. ,,De nationale dag markeert de pijn die China heeft geleden om zich te bevrijden van de koloniale krachten.'' Volgens het Vaticaan evenwel is de datum uitsluitend om religieuze redenen gekozen. De eerste oktober is de feestdag van Theresa van Lisieux, de beschermheilige van de zending.

De heilig te verklaren katholieken, 87 Chinezen en 33 zendelingen, zijn voor een groot deel omgekomen tijdens xenofobische bewegingen halverwege en aan het einde van de negentiende eeuw. Onder hen bevindt zich ook een Nederlandse, Kaatje Dierkx uit Ossendrecht, die in 1900, tijdens de anti-buitenlandse Bokseropstand in het midden-Chinese Taiyuan door plunderende boeren werd onthoofd. In de communistische geschiedschrijving van China is de Bokseropstand een vaderlandslievende beweging, die tot op de dag van vandaag de strikte beperkingen van religieuze vrijheden rechtvaardigt. Een woordvoerder van het Chinese ministerie van buitenlandse zaken zei gisteren dan ook dat de heiligverklaringen ongepast zijn omdat zij ,,het imperialisme verheerlijken.''

China en het Vaticaan hebben de afgelopen jaren herhaaldelijk met elkaar overhoop gelegen over zaken die volgens Peking 's lands soevereiniteit aantasten. De Chinese grondwet garandeert de vrijheid van religie, maar alleen wanneer de Chinese gelovigen zich aansluiten bij een van de vijf toegestane staatsreligies. Katholieken die trouw zweren aan de Paus worden ondergronds gedwongen en lopen grote risico's. Zo werd twee weken geleden een 81-jarige bisschop, Zeng Jingmu, opgepakt. Zeng heeft al meer dan dertig jaar voor zijn overtuiging opgesloten gezeten. China telt naar eigen zeggen vier miljoen katholieken. Het Vaticaan houdt het op het dubbele.

Begin dit jaar leken de betrekkingen tussen het Vaticaan en China enigszins te verbeteren en deed het gerucht de ronde dat Rome op het punt stond de banden met Taiwan te breken. China heeft dat van het Vaticaan geëist, omdat het Taiwan beschouwt als een afvallige provincie. Maar het feit dat het Vaticaan voor advies over de heiligverklaringen uitsluitend het college van bischoppen uit Taiwan heeft geraadpleegd, getuigt volgens Peking, niet van goede wil.