Christian Bale

In een serie profielen van gezichtsbepalende filmsterren deze week de Engelse acteur Christian Bale, die toen hij dertien was debuteerde in Spielbergs `Empire of the Sun' en nu de hoofdrol speelt in `American Psycho'.

Kan iemand een ster zijn wiens gezicht je niet onthouden kunt? Het is een vraag die je met nee lijkt te moeten beantwoorden. Sterren bestaan door hun uiterlijk; als je hun ogen, mond en neus, hun jukbeenderen, kaaklijn en voorhoofd niet kunt herkennen, zijn het geen sterren. Wat zou Tom Cruise zijn zonder zijn lach, Arnold Schwarzenegger zonder zijn spieren? Toch zou ik de Britse acteur Christian Bale wel een ster willen noemen, ondanks het feit dat het mij nog nooit is gelukt zijn gezicht te onthouden. Er bestaat ook een theorie die zegt dat een ster een ster is omdat hij twee tegenstrijdige dingen oproept. Marilyn Monroe straalt zowel onschuld als wellust uit. Schwarzenegger lijkt eng maar is het meestal niet. Volgens deze theorie kan Christian Bale een ster zijn omdat hij niet aan de eerste vereiste van een ster voldoet. Hij combineert bekendheid met onzichtbaarheid.

Bale (Pembrokeshire, Wales, 30 januari 1930) groeide op in de Engelse kustplaats Bournemouth. Een van zijn grootvaders was wel eens stand in voor John Wayne geweest. Als dertienjarige speelde hij zijn eerste, goed ontvangen hoofdrol, in Empire of the Sun van Steven Spielberg. Later speelde hij eveneens positief beoordeelde bij- en hoofdrollen in onder meer Little Women, Henry V en The Portrait of a Lady. Het meest recent was hij te zien in Velvet Goldmine, een portret van de glamrock uit de jaren zeventig. Naast de uitzinnig mooie Jonathan Rhys Meyers en de stout-stoere Ewan McGregor viel de onopvallende Bale telkens in het niet. Toch zijn aan hem op het Internet de meeste websites gewijd. Zijn fans - de Baleheads - vinden hun held vooral schattig.

In American Psycho van Mary Harron, naar het geruchtmakende boek van Brett Easton Ellis, speelt Bale een rol die niets schattigs heeft. Patrick Bateman is een door zijn eigen uiterlijk geobsedeerde yup die door niemand herkend wordt. Steeds wordt hij verward met andere leden van zijn stam, de goed in pak en vel zittende jongemannen die rijk worden met onduidelijke bezigheden op kantoren op Wall Street. Een tijd was er sprake van dat Leonardo DiCaprio Bateman zou spelen. Veel critici zijn het erover eens dat het goed is dat dit niet is gebeurd. Misschien vreesden ze dat DiCaprio's overbekende gezicht dit aspect van het verhaal ongeloofwaardig had gemaakt. Uit deze redenering spreekt geen groot vertrouwen in DiCaprio's acteerkwaliteiten en evenmin in de bereidheid van het publiek om hun ongeloof even op te schorten, terwijl suspension of disbelief toch een van de pijlers onder de filmindustrie is. Brett Easton Ellis zag DiCaprio als Bateman overigens wel zitten. Hij had de film volgens de schrijver juist wegens zijn imago nog perverser gemaakt. Misschien was Bale, die de rol schitterend speelt, uiteindelijk een veiliger keuze. Over deze acteur kan de camera ons nog veel wijsmaken.