PlayStation 2: saaie software

Op 28 november ligt PlayStation 2, de nieuwste spelcomputer van Sony, in de winkel. Sinds de Japanse lancering in maart zijn er al meer dan 3 miljoen exemplaren over de toonbank gegaan, een lancering die gepaard ging met een ongekende mediahype. Maar is de op dvd gebaseerde PS2 nu wel zo revolutionair als Sony beweert?

De eerste Europese spellen zijn in elk geval niets bijzonders. Zo is het luchtige racespel `Ridge Racer 5' vrijwel gelijk aan de versie die in 1994 voor de oorspronkelijke PlayStation verscheen. Grafisch is er wel veel verbeterd, maar het is niet de grote sprong voorwaarts waarop gehoopt werd. Zeker niet in vergelijking met de games voor Dreamcast, de spelcomputer van concurrent Sega die eind 1998 op de markt kwam. Het andere grote spel, het vechtspel `Tekken Tag Tournament', is slechts een wat fraaiere `Tekken 3'. Ook het vechtspel `Dead or alive 2: hardcore' is mooi, maar de Dreamcast-versie is scherper en heeft diepere kleuren.

Wat ontbreekt is een echte lanceertitel. Eerdere spelcomputers hadden wel knallers bij hun lancering, denk aan `Super Mario 64' voor Nintendo 64, `Power Stone' voor Dreamcast en `Ridge Racer' voor PlayStation. Stuk voor stuk speelervaringen die daarvoor onmogelijk waren. De lanceertitels voor PlayStation 2 daarentegen doen nu al afgezaagd aan.

Voor die tegenvaller zijn twee redenen. De eerste is de gigantische hype die ontstond in reactie op de eerste PlayStation 2-demo's. Deze waren adembenemend en destijds ongeëvenaard. Uiteindelijk bleken de eerste commerciële titels echter niet te kunnen tippen aan de demo's. Echte spellen met kunstmatige intelligentie en besturingsroutines zijn nu eenmaal iets anders dan niet-interactieve, technische demo's.

Die discrepantie tussen demo en spel had mede te maken met een tweede probleem: de ingewikkelde architectuur van de PS2-hardware. Deze resulteerde in lange ontwikkeltijden en dus hoge productiekosten. De kleinere spelontwikkelaars, die in de praktijk vaak voor de meest inventieve titels zorgen, werden hierdoor onbedoeld van PS2-ontwikkeling uitgesloten. Dit had desastreuze gevolgen voor het aantal bij de lancering beschikbare, goede games.

Bij de nieuwe spelcomputer die op dit moment bij Nintendo in ontwikkeling is, de Gamecube, heeft het programmeergemak voor spelontwikkelaars wèl voorop gestaan bij het technisch ontwerp. De eerste demo's – interactieve spelonderdelen en geen technische demonstraties – overtreffen dan ook alles wat de PS2 tot nu toe heeft laten zien. Bovendien heeft Nintendo nog een ander wapen om Sony het gras mee voor de voeten weg te maaien: de Game Boy Advance. Dit is de 32-bit opvolger van de Game Boy, Nintendo's onwaarschijnlijk populaire zakspelcomputer. Door de mogelijkheid tot interconnectie tussen Game Boy Advance en Gamecube lijkt de nieuwe Game Boy zelfs nog aantrekkelijker te worden dan zijn voorganger. De Gamecube gaat namelijk als een soort thuisbasis dienen van waaruit je speldata naar je Game Boy Advance kunt downloaden en vice versa.

Uit dit alles blijkt het verschil in filosofie tussen Nintendo en Sony. Nintendo's Gamecube wordt alleen gebruikt voor games en past een eigen formaat dvd-schijfje van slechts 8 cm doorsnee toe. Desondanks past er 1,5 Gigabyte aan speldata op! Sony daarentegen heeft van de PS2 een soort entertainmentcenter gemaakt. Je kunt er cd's op draaien, dvd's op afspelen, PS2-games en zelfs oude PlayStation-spellen op spelen. Maar zal de liefhebber van videogames bereid zijn om 1.200 gulden voor die multifunctionaliteit te betalen? De winkeliers die het apparaat moeten gaan verkopen twijfelen er ernstig aan. Het prijskaartje voor Gamecube daarentegen zal om en nabij de 500 gulden liggen, geen onredelijke prijs voor zo'n veelbelovend apparaat.

Sony zal echter niet alleen concurrentie ondervinden van Nintendo, want Microsoft gaat de consolemarkt betreden met een eigen machine: de X-Box. Net als PlayStation 2 kan het apparaat naast games audio-cd's en dvd's afspelen. Bovendien is het, op papier althans, het krachtigste home entertainment system dat te verschijnen staat. Microsoft heeft echter nog maar weinig ervaring in de consolemarkt. Bovendien is het de vraag of de X-box wel voldoende van een pc verschilt. Het apparaat heeft een harde schijf en maakt gebruik van een variant van Windows. Wel is het hierdoor gemakkelijk te programmeren.

Spelcomputer of entertainment center, als puntje bij paaltje komt hangt een succesvolle lancering uitsluitend af van de kwaliteit van de software. De hardware is slechts intermediair tussen software en speler. Hoe simpeler de programmeerbaarheid, hoe eenduidiger de functie en hoe lager de prijs – hoe succesvoller het platform.

Betekent dit alles nu al bij voorbaat het einde van PlayStation 2? Toch niet, want niemand heeft zo'n formidabele marktpenetratie als Sony. Bovendien zijn de grote softwarebedrijven wel degelijk bezig met de ontwikkeling van games voor de Sony-machine, en dus is het slechts een kwestie van tijd voordat de eerste echt goeie titels gaan verschijnen. Zoals `Metal Gear Solid 2', `Gran Turismo 2000', `Time Splitters' en `Wipeout Fusion'.