Olie op de golven en allemaal een sterke munt (1)

De euro is in Praag het onderwerp van de dag, of liever de interventies door de centrale banken. ECB-president Duisenberg: ,,We waren het eens dat de koers niet meer in overeenstemming was met de onderliggende fundamentele waarden.''

,,Er is geen tegenstelling tussen tussen de Amerikaanse deelname aan de steunoperatie voor de euro, en het Amerikaanse streven naar een sterke dollar. Ik denk dat iedereen dat hier wel begrijpt,'' zegt de Amerikaanse minister van Financiën, Larry Summers. Zijn toehoorders, verzameld in de weelderige residentie van de Amerikaanse ambassadeur in Praag, begrijpen het niet. Maar elke vraag die op Summers wordt afgevuurd ketst vervolgens af.

Wat is het risico voor wereldeconomie dat de Amerikanen er toe gebracht heeft de euro te steunen? Welk niveau van de euro-dollarkoers is er nodig om dat risico af te wenden? Summers, die niet bekend stond om zijn enthousisme voor valuta-interventies, houdt de kaken op elkaar.

De ingreep die de centrale banken van Euroland, de VS, Japan, het Verenigd Koninkrijk en Canada vrijdag hebben gedaan om de eurokoers te steunen, is het onderwerp van de dag in Praag. Een netelig onderwerp, want uitspraken over de wisselkoersen zijn uiterst marktgevoelig. Voor Summers komt daar nog iets bij: er mag op geen enkele manier worden gesuggereerd dat de sterke-dollarpolitiek, met nog zes weken te gaan voor de presidentsverkiezingen, door de regering-Clinton overboord wordt gegooid.

Zo blijft de Amerikaanse houding ambivalent. Al vrijdagavond, toen Summers bij zijn vertrek naar Praag ongevraagd toch de sterke-dollarpolitiek beklemtoonde, daalde de eurokoers terstond onder 0,88 dollar, nadat twee interventies eerder op de dag de eurokoers naar net boven de 0,90 dollar hadden geduwd.

Ook president Duisenberg van de Europese Centrale Bank (ECB) laat zich zaterdag niet door de mogelijke Amerikaanse inconsistentie uit het veld slaan. ,,De VS denken dat een sterke dollar in het Amerikaanse belang is. Europa denkt dat een sterke euro in het Europese belang is. Daar kunnen we samen mee leven,'' zegt hij na afloop van de vergadering van de G7, de zeven grootste industrielanden. Iedereen een sterke munt, iedereen blij. ,,We kwamen gezamenlijk tot de conclusie dat de wisselkoers niet meer in overeenstemming is met de fundamentele economische waarden.'' Welke wisselkoers dat dan wél is, laat Duisenberg in het midden.

De G7 heeft zaterdag beklemtoond dat zij ,,de ontwikkelingen op de valutamarkt nauwgezet zal volgen, en zal samenwerken op de valutamarkt als dat noodzakelijk is''. Dat wijst, zo suggereert Duisenberg, op een bereidheid om te blijven interveniëren in de eurokoers. ,,Natuurlijk zal de markt uitproberen hoe vastberaden we zijn,'' zegt de Japanse minister van Financiën, Kiichi Miyazawa. ,,Maar wie ons communiqué ziet, ziet hoe vastberaden we zijn. In dat communiqué hebben de Amerikanen uitdrukkelijk de passage ,,op initiatief van de ECB'' laten opnemen.

Daarna begint het zwijgen. Zaterdagavond, tijdens zijn toespraak voor het traditionele bankiersdiner in het presidentiële paleis in Praag, zal Duisenberg geen woord meer vuil maken aan de euro-interventie.

Als vandaag de valutahandel voor het eerst de uitspraken van de G7 kan verwerken in de koersen, houden zorgen over de Amerikaanse ambivalentie, het komende Deense referendum van donderdag en angst voor nieuwe ingrepen elkaar in evenwicht. ,,De centrale banken hebben een reëel risico genomen'' zegt de chef-econoom van de Oost-Europabank en voormalig Britse centrale bankier, Willem Buiter, in de wandelgangen. ,,Maar ze zullen er wel goed over hebben nagedacht.''