Het is een stuk lichter in de Oude Kerk

Vrijdag werd de Oude Kerk in Delft na drie jaar gesloten te zijn geweest heropend. Tien miljoen gulden kostte de restauratie van onder meer het houten dak. De glas-in-lood-ramen zijn grondig gereinigd.

Brand in de kerk in Delft? Het hof maakte zich zorgen. Over de grafkelder van de Oranjes in de Nieuwe Kerk. Nadat de brandweer van Den Haag was uitgerukt op 23 september 1921, ging Prins Hendrik, de gemaal van Koningin Wilhelmina, ook naar Delft om poolshoogte te nemen. Daar aangekomen bleek er sprake van een misverstand. Bij `kerk in Delft' denkt iedereen aan de Nieuwe Kerk. Maar het was de Oude Kerk, even verderop, die in brand stond. Oranjes zijn daar niet begraven, wel Piet Heijn, Maarten Tromp en Johannes Vermeer.

Pas na de oorlog was er geld voor herstel van de enorme schade aan de Oude Kerk. Van 1949 tot 1961 werd eraan gewerkt, maar de keuze van de materialen die daarbij werden gebruikt, was niet altijd gelukkig. Eind vorige eeuw was een nieuwe restauratie noodzakelijk geworden. Kosten: bijna tien miljoen gulden, betaald door het rijk, de gemeente en sponsors. Vrijdag werd de kerk, na een sluiting van drie jaar, in aanwezigheid van Pieter van Vollenhoven, officieel heropend.

Ir. J. van den Tol, voorzitter van de restauratiecommissie van de hervormde gemeente, weet het zeker. Het is een stuk lichter geworden in de kerk. Dat komt omdat alle stukjes van de glas-in-lood-ramen – ontelbaar veel – één voor één zijn losgehaald, schoongemaakt, en opnieuw in het lood gezet. Een monnikenwerk.

Wie het `bevrijdingsraam', met de terugkeer van koningin Wilhelmina na de Tweede Wereldoorlog, wil bekijken, moet enige afstand nemen. Pal daaronder is namelijk een glazen inbouw geplaatst, met onder meer een kassa voor toeristen. ,,Die hadden we liever aan de andere kant van de kerk gehad'', zegt Van den Tol. ,,Maar dat mocht niet van de welstandscommissie. Waarom weet ik niet.''

De Oude Kerk is, zoals de naam suggereert, ouder dan de Nieuwe Kerk. De bouw begon vermoedelijk in 1246. Tweehonderd jaar daarvoor stond er op dezelfde plek al een houten kerk. De Oude Kerk `klopt' niet helemaal. De gotische toren staat een beetje scheef. Binnen zijn de zuilen anders geplaatst dan je zou verwachten – asymmetrisch. Maar alleen al door zijn omvang is het een indrukwekkend gebouw.

De houten draagbalken van het dak, die eveneens een beetje scheef staan, zijn nog oud. Veel ander hout in het dak is vervangen. Van den Tol toont een verwijderde balk met honderden kleine gaatjes – het gevolg van houtrot, zwammen en `gekke beestjes'. Nieuwe koperen goten moeten ervoor zocht dat het vocht de komende tijd geen kwaad meer kan.

Vocht was er ook de oorzaak van de muren van de kerk scheuren te zien gaven. Ze zijn voorzien van een nieuwe pleisterlaag en twee lagen van een speciale `ademende' verf. Strak en wit zijn de muren nu. De Oude Kerk ziet eruit als nieuw.