Ouderwetse schaamte

Het wordt nooit wat met de rijdende reality soap De Bus. De kijkcijfers hebben een duik gemaakt, nu het grote voorbeeld Big Brother is begonnen. Goed, het waren er woensdag nog 290.000. Dat was precies het gemiddelde aantal kijkers naar het verliesgevende commerciële SBS6 die avond. Maar het haalt het niet bij de Grote Broeder van Veronica, die op 650.000 zat.

De Bus is dan ook niet te volgen voor de incidentele loerder. Die bus rijdt ergens heen, maar waartoe? De passagiers blijven toch binnen een afgesloten omheining. Ze krijgen onduidelijke opdrachten. Gisteren speelden sommigen samen een toneelstukje, maar De Bus-ploeg moet juist zichzelf spelen.

Omdat de bus zo klein is, bevinden de mensen zich op allerlei locaties binnen en buiten. Je krijgt nooit echt overzicht en in de duidelijke indeling van brede zitkamer met tuin van Big Brother is dat wel het geval. De vorige aflevering van De Bus werd nog verlucht door mensen met een strafblad en een achterdochtige havenarbeider die permanent op exploderen stond. Er waren de meest krankzinnige ruzies te zien die over niets gingen. Hoe konden mensen in zulke knopen verstrikt raken?

In deze reeks is de gemiddelde intelligentie wat gestegen. Zes Nederlanders en zes Vlamingen staan tegenover elkaar, zodat er ook van over de grens kan worden gekeken. Je ziet de jongens en meisjes regelmatig naar elkaar grijpen. ,,Hé, je tepels worden hard'', zegt de giechelende jongen.

,,Nee hoor'', zegt het meisje met uitpuilende kwabjes onder het naveltruitje en gaat vlak naast hem zitten. Van dat soort hoofsheid is meer te bewonderen in de veel populairdere herhalingen van Door het Lint. Vakantie met drank, seks en disco's, later op de woensdagavond. Big Brother voldoet in tegenstelling tot De Bus aan alle eisen van soap. Je kunt op elk willekeurig moment binnenvallen en toch driekwart van de handeling zonder het voorafgaande begrijpen. Als een emotie-aquarium in huis dat je zo nu en dan inspecteert. De deelnemers worden huisdieren die je niet hoeft te voeren.

Deze nieuwe ploeg is verbaal begaafder en net zoals in de De Bus sneller grijpend dan de vorige. De schaamte verdwijnt, net als bij gewone huisdieren – al heb ik aquariumvissen nooit zien paren. Hoe dan ook, de échte soap met beroepsacteurs – Goede Tijden Slechte Tijden – blijft met anderhalf miljoen kijkers per avond de onbetwiste kijkwinnaar. Meer dan De Bus en Big Brother bij elkaar. Het nieuwe is daar nu echt van af.

Ouderwetse schaamte was te zien in het praatprogramma Rondom Tien, waar een prostituee vanaf de rug werd gefilmd. Nederland maakt als eerste land ter wereld een einde aan het gedoogbeleid van prostitutie, maar zij had bezwaar tegen de legalisering per 1 oktober. Dan zouden allerlei mensen haar beroep te weten komen – de belastingen, de boekhouder. Ze had er een ander beroep bij genomen, zodat minder zichtbaar was waar de inkomsten vandaan kwamen.

,,Maar in de klant zit toch ook een risico dat de anonimiteit wordt opgeheven?'', vroeg Grimbergen. Door belastingen en verzekering zouden de prijzen voor de ,,aangeboden diensten'' met 25 tot 40 procent stijgen, terwijl de sekszorgsector kampt met een tekort aan arbeidskrachten. Nu die niet meer van buiten Europa mogen komen, staan er ramen leeg.

Je zag gisteren duidelijk de verschuiving van raamprostituees naar grote relaxhuizen. De man met de onbezette ramen aan de Haagse Doubletstraat was een plat pratende Hagenees. De keurig articulerende voorzitter van de Vereniging van Relaxbedrijven had net zo goed een antiekzaak kunnen hebben. Zijn relax-zaak staat in Apeldoorn.

,,De een laat een veer, de ander vindt een veer'', zei hij.

Ondanks alle openheid heb ik nog nooit iemand enthousiast horen aankondigen dat hij naar een relaxbedrijf gaat alsof het een kartingbaan is. Maar waarschijnlijk verkeer ik in te ouderwetse kringen.