Limburg-Zuid heeft ellende genoeg

De politie Limburg-Zuid moet met 21 procent inkrimpen. `Mensen denken dat het hier altijd vakantie is.' Het lieve Limburgse imago moet veranderen.

Is dat een vlo op je jas? Op het voorhoofd van hoofdagent Jessica Reynders springt ook iets. ,,Welkom in het huis van Pippi Langkous'', had Gertie Joosten gegrinnikt. Zij is ,,voormalig'' drugsdealster. En moeder van drie kinderen. Sven (4) buitelt rond het bezoek: aandacht! Op de grond wordt zijn vader wakker na een nacht dealen. 's Avonds komen hier mensen, zij roken pijpjes met gekookte cocaïne. Junior (10) liep daarom al weg.

Hoofdagent Reynders stak een sigaret op. Zoals altijd, voordat ze dit soort huizen inloopt. ,,Tegen de stank.'' Er zijn veel van zulke panden in Heerlen-Noord. Grote werkloosheid toen de mijnen sloten heeft veel werkloze kinderen voortgebracht. En agressie van ,,sociaal zwakkeren'', zegt Reynders. De mijnen trokken mensen uit alle windstreken aan, echt een gemeenschap werd het nooit. Of Reynders van de gevolgen nog meer zal laten zien? De wijk die is geconfisqueerd door de Hell's Angels? Het wordt een rit langs zwerfvuil en slooppanden. Veel sigaretten worden nog opgestoken.

De politie Limburg-Zuid voert een wrang soort pr-campagne. Ellende wordt voor een keer met graagte getoond, nu de politieregio Limburg-Zuid van minister De Vries (Binnenlandse Zaken) met 21 procent moet inkrimpen. Ten behoeve van korpsen elders in het land. Het betekent een verlies van 400 van de 1850 arbeidsplaatsen. De Tweede Kamer is tegen.

De Vries houdt voet bij stuk. Korpschef H. Mostert: ,,Mensen kennen Limburg alleen vanaf een terrasje en denken dat het hier altijd vakantie is. Dat stralen we misschien ook te veel uit. Maar het is niet zo.''

Randstedelijke arrogantie wil de korpsbeheerder, burgemeester Ph. Houben van Maastricht, het niet noemen. ,,Dit is het heilig verklaren van een systeem. Maar als dat onrechtvaardig is moet je het systeem vooraf repareren.''

Alles draait om een nieuwe verdeelsleutel voor politiesterkte. Niet langer is alleen het aantal inwoners in een regio daarvoor bepalend. Doorslaggevend, en fnuikend voor Zuid-Limburg, is nu het aantal niet-Westerse allochtonen. De criminaliteitscijfers van deze bevolkingsgroep zijn hoog. Zuid-Limburg heeft nauwelijks niet-Westerse allochtonen en is wat dat betreft een uitzondering. De andere korpsen gaan er met de nieuwe verdeelsleutel op vooruit.

Mostert en Houben weigeren voor de reorganisatie de verantwoordelijkheid te nemen. Of ze opstappen, als het toch moet?

Houben: ,,Ik denk dat het zover niet komt. Wij zijn ervan overtuigd dat we iedereen kunnen uitleggen dat dit niet kan.'' Maar als het zover komt? Ze willen het niet zeggen.

Zuid-Limburg is als enige regio ,,helemaal omkranst'' door andere landen, zegt Houben. Mostert: ,,Het afwijkende drugsbeleid van Nederland trekt hier dus heel veel allochtonen aan.'' Duitsers vooral. ,,Maar ja, die zijn Westers, niet niet-Westers.'' Per jaar komen er volgens berekeningen van de politie 1,3 miljoen drugstoeristen naar Zuid-Limburg; 4.000 per dag. Er zijn meer grensoverschrijdende problemen. Zo heeft de regio landelijk de hoogste score in de categorie autocriminaliteit. Houben: ,,Hele auto's of auto-onderdelen worden hier gestolen. Vaak door Polen, die hier de onderdelen voor hun tweedehands auto's komen halen.'' Mostert: ,,Milieucriminaliteit komt hier ook veel voor. En vrouwenhandel.'' Houben: ,,Het lijkt hier wel groen, maar wist u dat wij de meest verstedelijkte regio na de Randstad zijn?''

Later, in Heerlen, zegt plaatsvervangend districtschef Rob Hutschemakers: ,,Als het moet, zal de actiebereidheid hier groot zijn.'' Maar tot nu toe is de sfeer gelaten. ,,Het is zo absurd. Men kan het zich niet voorstellen.''

Vergeet ook niet, zegt hij, dat dit in acht jaar de derde methode is om politiesterkte te berekenen. ,,Dus een nieuw rekenmodel is per definitie arbitrair.''

Brigadier Arthur Reuleaux herinnert aan de ophef in de Kamer eerder dit jaar. ,,Toen werden nog vragen gesteld omdat de politie Heerlen-Noord bij gebrek aan mensen keuzes moest maken. Naar een melding van autodiefstal gingen we niet meer, omdat we onze handen vol hadden aan drugs.''

Hoofdagent Reynders praat op straat met dealer Ramon. Hij rijdt BMW, draagt zwaar goud en kleedt de agente met zijn ogen uit. Ramon pendelt vanuit Rotterdam. ,,Als de Rotterdamse politie een drugsactie uitvoert komen ze hier, en vice versa'', had Mostert gezegd. Waarom Reynders zijn koopwaar niet afpakt? ,,Het papierwerk dat daarbij hoort kost nu echt te veel tijd.'' Sinds februari was haar team ingezet voor het verwijderen van tippelaarsters. Reynders: ,,Dus hebben we de drugs nauwelijks kunnen aanpakken.''

Wat de burgemeester en de korpschef echt nijdig maakt is een brief van Binnenlandse Zaken uit 1998. Toenmalig directeur Politie J. Vrolijk zegt daarin ,,geen enkele indicatie'' te hebben dat de politie Zuid-Limburg fors zal moeten krimpen. Hij verzoekt de korpsleiding om in de komende meerjarenbegroting uit te gaan van gelijke sterkte.

Als er al sprake is van ,,enige daling'', belooft Vrolijk, dan zal dat met ,,de nodige terughoudendheid'' gebeuren.